James & Shobha Mendonca Endowment Lecture
July 12, 2014: III Endowment Lecture on Poetry by Jerry Pinto

ಕವಿತಾ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚ್ಯಾ ಖಂಯ್ಚ್ಯಾಯ್ ಪ್ರಕಾರಾಚೆಂ ಮುಳಾವೆಂ ಘರ್
 - ಜೆರಿ ಪಿಂಟೊ

"ಅತ್ಯುತ್ತಮ್ ಕವಿತೆಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ, ಸ್ವತಾ ಕವಿನಿಂಚ್ ಪರ್ಗಟ್ ಕೆಲ್ಲಿಂ ಜಾವ್ನಾಸಾತ್" ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣಾಲೊ ಕವಿ ತಶೆಂ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ ಜೆರಿ ಪಿಂಟೊ. ಸ್ವ-ಪರ್ಗಟ್ಣಿ ಕರ್‍ಚ್ಯಾ ಕವಿಂಕ್ ಜೆರಿ ಪಿಂಟೊಚಿಂ ಹಿಂ ಉತ್ತೇಜನಾಚಿಂ ಉತ್ರಾಂ ಆಯ್ಕೊಂಕ್ ಮೆಳ್ಳಿಂ ಹ್ಯಾಚ್ ಜುಲಾಯ್ 12 ತಾರಿಕೆರ್ ಕವಿತಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಹಾಂಣಿ ಮಂಗ್ಳುರ್‍ಚ್ಯಾ ಎಸ್. ಡಿ. ಎಮ್. ಕೊಲೆಜಿಂತ್ ಮಾಂಡುನ್ ಹಾಡಲ್ಲ್ಯಾ ಕವಿತಾ ಉಪನ್ಯಾಸಾ ಸಂದರ್ಭಾರ್. ಕವಿತಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಹರ್‍ಯೆಕಾ ವರ್ಸಾ ಜುಲಾಯ್ ಮ್ಹಯ್ನ್ಯಾಂತ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಆನಿ ಶೋಭಾ ಮೆಂಡೊನ್ಸಾ ಕವಿತಾ ಉಪನ್ಯಾಸ್ ಮಾಂಡುನ್ ಹಾಡ್ತಾ.

ಕವಿತೆಕ್ ಸಂಬಂಧ್ ಜಾಲ್ಲಿಂ ಸ್ವತಾಚಿಂ ಪ್ರಕಾಶನಾಂ ಭಾರತೀಯ್ ಕವಿತಾ ಶೆತಾಚೆಂ ಪ್ರಮುಖ್ ಲಕ್ಷಣ್. ಕವಿತೆಕ್ ಬೋವ್ ಉಣ್ಯಾ ಸಂಕ್ಯಾಚೆ ವಾಚ್ಪಿ ಆಸ್ಚೆಂಚ್ ಹಾಚೆಂ ಮೂಳ್ ಕಾರಣ್. ಪ್ರಕಾಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಕವಿತೆಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಪರ್ಗಟ್ ಕರ್ನ್ ಹಾತ್ ಹುಲ್ಪಾವ್ನ್ ಘೆಂವ್ಕ್ ತಯಾರ್ ನಾಂತ್. ಭಾರತಾಂತ್ಲೆ ಕವಿ, ಫಕತ್ ಕವಿತಾ ಬರೊವ್ನ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಜಿವಿತ್ ಸಾರುಂಕ್ ಸಕನಾಂತ್. ಬದ್ಲಾಕ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ದಿಸ್ಪಡ್ತ್ಯಾ ಜಿವಿತಾ ಖಾತೀರ್ ವೆಗ್ಳೆಂ ಏಕ್ ಕಸಬ್ ತಾಂಣಿ ಪೊಟ್ಲುನ್ ಧರಿಜಾಯ್ ಪಡ್ತಾ ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣಾಲೊ ಪಿಂಟೊ.

ಜೆರಿ ಪಿಂಟೊನ್ "ಕವಿ ಕಿತೆಂ ಕರ್‍ತಾ?" ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ವಿಶಯಾಚೆರ್ ಆಪ್ಲೆಂ ಸಗ್ಳೆಂ ಉಲೊವ್ಪ್ ಬಾಂದುನ್ ಹಾಡಲ್ಲೆಂ. ಚಡಾವತ್ ಕವಿತಾ ಬರಯ್ತಲ್ಯಾಂಕ್ ಲೊಕಾಂನಿ 'ತುಂ ಕವಿತಾ ಬರಯ್ತಾಯ್ ವ್ಹಯ್, ಪುಣ್ ದುಸ್ರೆಂ ಕಿತೆಂ ಕಾಮ್ ಕರುನ್ ಆಸಾಯ್?' ಮ್ಹಣ್ ವಿಚಾರ್‍ಚೆಂ ಆಸ್ತಾ. ಕವಿತಾ ಬರಯ್ತಲ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಂಯ್ ಲಾಭ್ ಜಾಯ್ನಾ ಮ್ಹಣೊನ್ ಮನ್ಶಾಕುಳಾಕ್ ಕಳಿತ್ ಆಸಾ, ಬದ್ಲಾ ತಾಚೊ ದುಡು ಕವಿತಾ ಭೊಕಾವ್ನ್ ಆಸ್ತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸತ್ ಮಾಂದುನ್ ಘೆಜಾಯಿಚ್ ಪಡ್ತಾ. ಇತ್ಲೆಂ ಆಸೊನಯ್ ಕವಿತಾ, ಖಂಯ್ಚ್ಯಾಯ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಪ್ರಕಾರಾಂತ್ ಮುಳಾವೆಂ ಘರ್. ಉರಲ್ಲೆ ಸಕ್ಕಡ್ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೆ ಪ್ರಕಾರ್, ಹ್ಯಾ ಘರಾ ಭಾಯ್ಲಿಂ ಲ್ಹಾನ್ ಲ್ಹಾನ್ ಕುಡಾಂ ಮ್ಹಣೊನ್ ಜೆರಿ ಪಿಂಟೊನ್ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ.

"ಕವಿತಾ ಫಕತ್ ಏಕ್ ಆವಾಜ್ ನ್ಹಯ್. ಕವಿತಾ ಮನ್ಶಾಕ್ ಮನ್ಶಾಪಣ್ ಶಿಕಯ್ತಾ. ಮನ್ಶಾಕ್ ಮನೀಸ್ ಕರ್‍ಚೆ ವಾಟೆರ್ ಕವಿತೆಚಿ ಗರ್ಜ್ ಉದೆತಾ ಆನಿ ಹೆ ಗರ್ಜೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಬರೊಂವ್ಚೆ ಇಚ್ಛೆಕ್ ಭರ್ತಿ ಯೆತಾ.  ಮನಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಭೊಗ್ಣಾಂಕ್ ಉತ್ರಾಂಚೆಂ ರೂಪ್ ಯೆತಾನಾ ಕವಿತಾ ಜಲ್ಮತಾ. ಹ್ಯಾ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಪ್ರೊಸೆಸಾಂತ್ ಎಕ್ಲೊ ಕವಿ ಆಪುಣ್ ಕೊಣ್ ಮ್ಹಣೊನ್ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್ತಾ ಆನಿ ತಾಕಾ ವಾಚ್ತಲ್ಯಾಕ್, 'ಹಾಂವ್ ಕೊಣ್ ಮ್ಹಣೊನ್ ತುಂ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್ತಾನಾ, ತುಂ ಕೊಣ್ ಮ್ಹಣೊನ್ ತುಕಾಚ್ ಕಳ್ತಲೆಂ' ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸಾಂಗ್ತಾ" ಮ್ಹಣೊನ್ ಜೆರಿ ಪಿಂಟೋನ್ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ.

"ಎಕಾ ಫಿಲ್ಮಾಕ್ ವೆತಾನಾ, ತೆಂ ಫಿಲ್ಮ್ ಕೆದಳಾ ಆಕೇರ್ ಜಾತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ತುಕಾ ಕಳಿತ್ ಆಸ್ತಾ. ಪುಣ್ ಕವಿತಾ ಯಾ ಕಾದಂಬರಿ ವಾಚ್ತಾನಾ, ತಿ ಸಮ್ಜೊಂಕ್ ಯಾ ವಾಚುನ್ ಆಕೇರ್ ಕರುಂಕ್ ಕಿತ್ಲೊ ತೇಂಪ್ ಲಾಗತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಪಯ್ಲೆಂಚ್ ಥಾರಾಂವ್ಕ್ ತುಜ್ಯಾನ್ ಜಾಯ್ನಾ. ತ್ಯಾದೆಕುನ್ ಏಕ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಘೆಂವ್ಕ್ ಯಾ ವಾಚ್ಚೆಂ ಸುರು ಕರುಂಕ್ ಏಕ್ ಮನೀಸ್ ಹಜಾರ್ ಚಿಂತಾ. 

"ದೀಸ್ ವೆತಾಂ ವೆತಾಂ ಮನ್ಶಾಚಿ ವಾಚ್ಚಿ ಸವಯ್ ಉಣಿ ಜಾವ್ನ್ ಯೆತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆ ಸಂಗ್ತಿವಿಶಿಂ ಬೆಜಾರಾಯ್ ಉಚಾರಲ್ಲ್ಯಾ ಪಿಂಟೋನ್, ಸಮಾಜಾಂತ್ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೊ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್ ಕವಿತೆಚೋಯ್ ಪಾತ್ರ್ ಬದಲ್ಲಾ, ಸಂಸಾರಾಚ್ಯಾ ಮ್ಹಾಝುಜಾಂ ವೆಳಾರ್, ಮಿಲಿಟರಿ ಫವ್ಜೊ, ತಾಂಚ್ಯೊ ವ್ಹಡ್ವಿಕಾಯೊ ಬರೊವ್ನ್ ದವರಿಜಾಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಖಾತೀರ್ ಕವಿಂಕ್ ತಾಂಚೆ ಸಾಂಗಾತಾ ಆಪೊವ್ನ್ ವ್ಹರ್‍ತಾಲ್ಯೊ.  ಆಜ್ ಹೆಂ ಕಾಮ್ ಕರುಂಕ್ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್ ಆಸಾತ್. ವಾಚ್ಪಾಚ್ಯೊ ಸವಯೊ ಬದಲ್ಲ್ಯಾತ್. ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಅಂತರ್‌ಜಾಳಿ - ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಆನಿ ಟ್ವಿಟರಾಂ - ಕವಿತೆಕ್ ಏಕ್ ಪಂತಾಹ್ವಾನ್ ಕಶೆಂ ಹರ್ಧೆಂ ದೀವ್ನ್ ಆಸಾತ್. ಆಜ್ ಮನೀಸ್ ಪುಸ್ತಕಾಂ ವಾಚ್ಚ್ಯಾಪ್ರಾಸ್ ಚಡಿತ್ ವೇಳ್ ಹ್ಯಾ ಸಾಮಾಜಿಕ್ ಅಂತರ್‌ಜಾಳಿಂಚೆರ್ ಖರ್ಚಿತಾ. ಫೇಸ್‍ಬುಕಾನ್ ಕವಿತೆಕ್ ಜಿವೆಶಿಂ ಮಾರ್‍ಲಾಂ. ಆಯ್ಲೊ ಗೆಲ್ಲೊ ಹರ್‍ಯೆಕ್ಲೊ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಬರೊವ್ಪಿ ಜಾಲಾ ಯಾ ಕವಿ ಜಾಲಾ.  ಆಜ್ ಮನ್ಶಾಚಿ ವ್ಹಡ್ವಿಕಾಯ್ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಆನಿ ಟ್ವಿಟರಾಚೆರ್ ಯೆಂವ್ಚ್ಯಾ 'ಲೈಕ್ಸ್' ದ್ವಾರಿಂ ಮೆಜ್ತಾತ್. ಹಿ ಗಜಾಲ್ ಅಶೀಚ್ ಮುಕಾರ್ ಗೆಲಿ ಜಾಲ್ಯಾರ್, ಮುಕ್ಲ್ಯಾ ಅಡೆಶಿಂ ವರ್ಸಾಂ ಭಿತರ್ ಮನ್ಶಾನ್ ಪುಸ್ತಕಾಂ ವಾಚ್ಚಿ ಸವಯ್ ಸಂಪೂರ್ಣ್ ಬಂಧ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ್ ಜೆರಿ ಪಿಂಟೊನ್ ವ್ಯಕ್ತ್ ಕೆಲಿ.

ಕವಿತಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟಿ ವಿಲಿಯಮ್ ಪಾಯ್ಸ್ ಹಾಣೆ ಸುರ್‍ವೆರ್ ಜೆರಿ ಪಿಂಟೊಚಿ ವೊಳಕ್ ಕರ್ನ್ ದಿತಾನಾ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ್ ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸಾನ್ ಕಳ್ಯಾಂಚೊ ಹಾರ್ ಘಾಲುನ್ ಜೆರಿ ಪಿಂಟೊಕ್ ಸ್ವಾಗತ್ ಕೆಲೊ. ಸ್ಮಿತಾ ಶೆಣೈ ಹಿಣೆಂ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಕಾರ್ಯಾಚೆಂ ಸುತ್ ಸಾಂಬಾಳ್ಳೆಂ. 

ಸುಮಾರ್ ಎಕಾ ವೊರಾಚ್ಯಾ ಉಪನ್ಯಾಸಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ಅರ್ಧೊ ಘಂಟೊಭರ್, ಹಾಜರ್ ಆಸಲ್ಲ್ಯಾ ಆಯ್ಕೊವ್ಪ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಸವಾಲಾಂಕ್ ಜೆರಿ ಪಿಂಟೊನ್ ಜಾಪಿ ದಿಲ್ಯೊ. ನಿಮಾಣೆಂ ಸರ್ವಯ್ ಟ್ರಸ್ಟಿಂನಿ ಜೆರಿ ಪಿಂಟೊಕ್ ಯಾದಸ್ತಿಕಾ ದೀವ್ನ್ ಮಾನ್ ಕೆಲೊ.

ಹ್ಯಾ ಉಪನ್ಯಾಸ್ ಕಾರ್ಯಾವಳೀಚೊ ಪೋಷಕ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಂಡೊನ್ಸಾ ತಶೆಂ ಎಸ್. ಡಿ.ಎಮ್. ಕೊಲೆಜಿಚೊ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಡೊ. ದೇವರಾಜ್ ಹಾಂಕಾಂ ಜೆರಿ ಪಿಂಟೊನ್ ಹಸ್ತಾಕ್ಶರ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ ಆಪ್ಣಾಚ್ಯಾ ಕಾದಂಬರಿಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ 'ಎಮ್ ಎಂಡ್ ದ ಬಿಗ್ ಹೂಮ್' ಹ್ಯಾ ಸಂದರ್ಭಾರ್ ಭೆಟಯ್ಲೆಂ. 



























































कविता साहित्याच्या खंयच्याय प्रकाराचें मुळावें घर - जेरी पिंटो


"अत्युत्तम कवितेचीं पुस्तकां, स्वता कविनिंच पर्गट केल्लीं जावनासात" अशें म्हणालो कवी तशें कादंबरिकार जेरी पिंटो. स्व-पर्गटणी कर‍च्या कविंक जेरी पिंटोचीं हीं उत्तेजनाचीं उत्रां आयकोंक मेळ्ळीं ह्याच जुलाय १२  तारिकेर कविता ट्रस्ट हांणी मंगळूर‍च्या एस. डी. एम. कोलेजिंत मांडून हाडल्ल्या कविता उपन्यासा संदर्भार. कविता ट्रस्ट हर‍येका वर्सा जुलाय म्हयन्यांत जेम्स आनी शोभा मेंडोन्सा कविता उपन्यास मांडून हाडता.

कवितेक संबंध जाल्लीं स्वताचीं प्रकाशनां भारतीय कविता शेताचें प्रमूख लक्षण. कवितेक बोव उण्या संक्याचे वाचपी आसचेंच हाचें मूळ कारण. प्रकाशन संस्थे कवितेचीं पुसतकां पर्गट कर्न हात हुल्पावन घेवंक तयार नांत. भारतांतले कवी, फकत कविता बरोवन आपलें जिवीत सारुंक सकनांत. बदलाक आपल्या दिस्पडत्या जिविता खातीर वेगळें एक कसब तांणी पोटलून धरिजाय पडता अशें म्हणालो पिंटो.

जेरी पिंटोन "कवी कितें कर‍ता?" म्हळ्ळ्या विशयाचेर आपलें सगळें उलोवप बांदून हाडल्लें. चडावत कविता बरयतल्यांक लोकांनी 'तूं कविता बरयताय व्हय, पूण दुस्रें कितें काम करून आसाय?' म्हण विचार‍चें आसता. कविता बरयतल्यांक कांय लाभ जायना म्हणोन मनशाकुळाक कळीत आसा, बदला ताचो दुडू कविता भोकावन आसता म्हळ्ळें सत मांदून घेजायीच पडता. इतलें आसोनय कविता, खंयच्याय साहित्य प्रकारांत मुळावें घर. उरल्ले सक्कड साहित्याचे प्रकार, ह्या घरा भायलीं ल्हान ल्हान कुडां म्हणोन जेरी पिंटोन सांगलें.

"कविता फकत एक आवाज न्हय. कविता मनशाक मनशापण शिकयता. मनशाक मनीस कर‍चे वाटेर कवितेची गर्ज उदेता आनी हे गर्जेंतल्यान बरोंवचे इच्छेक भर्ती येता.  मनांतल्या भोगणांक उत्रांचें रूप येताना कविता जल्मता. ह्या सगळ्या प्रोसेसांत एकलो कवी आपूण कोण म्हणोन सोधून काडता आनी ताका वाचतल्याक, 'हांव कोण म्हणोन तूं सोधून काडताना, तूं कोण म्हणोन तुकाच कळतलें' म्हळ्ळें सांग्ता" म्हणोन जेरी पिंटोन सांगलें.

"एका फिल्माक वेताना, तें फिल्म केदळा आकेर जाता म्हळ्ळें तुका कळीत आसता. पूण कविता या कादंबरी वाचताना, ती समजोंक या वाचून आकेर करुंक कितलो तेंप लागत म्हळ्ळें पयलेंच थारावंक तुज्यान जायना. त्यादेकून एक पुसतक घेवंक या वाच्चें सुरू करुंक एक मनीस हजार चिंता.

"दीस वेतां वेतां मनशाची वाच्ची सवय उणी जावन येता म्हळ्ळे संग्तिविशीं बेजाराय उचारल्ल्या पिंटोन, समाजांत साहित्याचो मात्र न्हय कवितेचोय पात्र बदल्ला, संसाराच्या म्हाझुजां वेळार, मिलिटरी फवजो, तांच्यो व्हडविकायो बरोवन दवरिजाय म्हळ्ळेखातीर कविंक तांचे सांगाता आपोवन व्हर‍ताल्यो.  आज हें काम करुंक जर्नलिसट आसात. वाचपाच्यो सवयो बदल्ल्यात. सामाजीक अंतर‌जाळी - फेस‍बूक आनी ट्विटरां - कवितेक एक पंताहवान कशें हर्धें दीवन आसात. आज मनीस पुसतकां वाच्च्यापरास चडीत वेळ ह्या सामाजीक अंतर‌जाळिंचेर खर्चिता. फेस‍बुकान कवितेक जिवेशीं मार‍लां. आयलो गेल्लो हर‍येकलो फेस‍बूक बरोवपी जाला या कवी जाला.  आज मनशाची व्हडविकाय फेस‍बूक आनी ट्विटराचेर येंवच्या 'लैक्स' द्वारीं मेजतात. ही गजाल अशीच मुकार गेली जाल्यार, मुकल्या अडेशीं वर्सां भितर मनशान पुसतकां वाच्ची सवय संपूर्ण बंध जावंक आसा म्हळ्ळी अभिपराय जेरी पिंटोन व्यक्त केली.

कविता ट्रसट ट्रसटी विलियम पायस हाणे सूर‍वेर जेरी पिंटोची वोळक कर्न दिताना, अध्यक्ष मेलवीन रोड्रिगसान कळ्यांचो हार घालून जेरी पिंटोक स्वागत केलो. स्मिता शेणै हिणें सगळ्या काऱ्याचें सूत सांबाळ्ळें. 

सुमार एका वोराच्या उपन्यासा उपरांत अर्धो घंटोभर, हाजर आसल्ल्या आयकोवप्यांच्या सवालांक जेरी पिंटोन जापी दिल्यो. निमाणें सर्वय ट्रसटिंनी जेरी पिंटोक यादसतिका दीवन मान केलो.

ह्या उपन्यास काऱ्यावळीचो पोषक जेम्स मेंडोन्सा तशें एस. डी.एम. कोलेजिचो डैरेकटर डो. देवराज हांकां जेरी पिंटोन हसताक्षर केल्लें आपणाच्या कादंबरिचें पुस्तक 'एम एंड द बीग हूम' ह्या संदर्भार भेटयलें.