James & Shobha Mendonca Endowment Lecture
August 22, 2015: IV Endowment Lecture on Poetry by Arundhathi Subramaniam

ಕವಿತಾ ಮೊನೆಪಣ್ ಪೊಟ್ಲುನ್ ಧರ್‍ಚಿ ಉತ್ರಾಂಚಿ ಕಲಾ: ಆರುಂಧತಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಮ್

ಮನಾಂಕ್ ಉಜ್ವಾಡ್ ಫಾಂಕೊಂವ್ಚ್ಯಾ ಘಂಟೊಭರ್ ಉಲೊವ್ಪಾಂತ್ ಮಂತ್ರ್ ಮುಗ್ಧ್ ಕರುನ್ ಸೊಡಲ್ಲ್ಯಾ ಉಪನ್ಯಾಸಾದ್ವಾರಿಂ ನಾಮಾಂಕಿತ್ ಕವಯಿತ್ರಿ ತಶೆಂ ಲೇಖಕಿ ಆರುಂಧತಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಮ್ ಹಿಣೆಂ ಕವಿತಾ ಟ್ರಸ್ಟಾನ್ ಆಗೋಸ್ತ್ 22 ತಾರಿಕೆರ್ ಮಾಂಡುನ್ ಹಾಡಲ್ಲ್ಯಾ ಜೇಮ್ಸ್ ಆನಿ ಶೋಭಾ ಮೆಂಡೊನ್ಸಾ ಕವಿತಾ ಉಪನ್ಯಾಸಾ ವೆಳಾರ್ ಹಾಜರ್ ಆಸಲ್ಲ್ಯಾ ಲಗ್ಬಗ್ ದೊನ್ಶಿಂ ಲೊಕಾಚಿಂ ಕಾಳ್ಜಾಂ ಚೊರ್‍ಲಿಂ. 'ಕವಿತಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ 'ಅರ್ಥಾ'ಚ್ಯಾಕೀ ವಿಸ್ತಾರ್ ಆನಿ ಚಡಿತ್ ಕರುನ್ ಖಂಯ್ಚೇಯ್ ರಿತಿಚೆ ರೆಡಿಮೇಡ್ ಭಾಶೆಕ್ ಹರ್ಧೆಂ ದೀವ್ನ್ ರಾಂವ್ಚೆ ತಸಲೆ ತಾಕ್ತೆಚಿ' ಮ್ಹಣುನ್ ತಿಣೆಂ ಗ್ಯಾಲರಿ ಓರ್ಕಿಡಾಂತ್ ಚಲಲ್ಲ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ಅರ್ಥಾಭರಿತ್ ಕಾರ್ಯಾವೆಳಾರ್ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ.

ಕವಿತಾ ಟ್ರಸ್ಟಾನ್ ಮಾಂಡುನ್ ಹಾಡಲ್ಲೆಂ ಚವ್ತೆಂ ಉಪನ್ಯಾಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ್ ಹೆಂ ಜಾವ್ನಾಸುನ್ ಕೊಂಕಣಿ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್ ಹೆರ್ ಭಾಸಾಂಚೇಯ್ ಕವಿತಾ ಮೋಗಿ ಹ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಹಾಜರ್ ಆಸಲ್ಲೆ. ಜಿವಿತಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಸ್ವತಾಚ್ಯಾ ಪಯ್ಣಾವೆಳಾರ್‍ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಸಂದರ್ಭಾಂನಿ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಗಿನ್ಯಾನುದೆವಾ ವೆಳಾರ್ ಆಪ್ಲಿ ಕವಿತಾ ಎಕಾ ರುಪಾಕ್ ಆಯ್ಲಿ ಆನಿ ಆಪುಣ್ ಏಕ್ ಕವಿ ಜಾವ್ನ್ ರೂಪ್ ಜೊಡುಂಕ್ ಪಾವ್ಲಿಂ ಮ್ಹಣುನ್ ಸಾಂಗಲ್ಲ್ಯಾ ತಿಣೆಂ "ಎಕಾ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾನ್ ಫಕತ್ ಕವಿತೆ ಖಾತೀರ್ ವಾವ್ರ್ ಕರ್‍ಚೆಂ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಮೆಳ್ಚೆಂ ಅಪ್ರೂಪ್. ಹಾಂವ್ ಕವಿತಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ ತಶೆಂ ತಾಚ್ಯಾ ಸರ್ವಯ್ ವಾಂಗ್ಡಿಂಕ್ ತಶೆಂ ಹಿತೈಶಿಂಕ್ ಉಲ್ಲಾಸಿತಾಂ" ಮ್ಹಳೆಂ.

"ಕವಿತಾ ಕಿತ್ಯಾಕ್?" ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ವಿಶಯಾಚೆರ್ ಉಲಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಆರುಂಧತಿನ್ "ಕವಿತಾ ಬರೊಂವ್ಚ್ಯಾಕ್ ಸತ್ ಸಾಂಗ್ಚೆಂ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಕಸಲೇಂಯ್ ಕಾರಣ್ ನಾ ಆನಿ ಆಯ್ಚ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಬಿಲ್ಕುಲ್ ನಾ. ಜಾಯ್ತ್ಯಾ ಕಾರಣಾಂ ಖಾತೀರ್ - ಪ್ರಕಾಶಕಾಂಕ್, ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂಕ್ - ಕವಿತಾ ಬರೊಂವ್ಚಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಪಿಶೆಪಣ್. ಕವಿತಾ ಬರಯಿಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಕೊಣಯ್ ದುಡ್ವಾದಾರ್ ಜಾಯ್ನಾ, ಕವಿಂಕ್ ಕಸಲೇಂಯ್ ನಾಂವ್ ಮೆಳನಾ, ಎಕಾ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಕಾರ್ ಹೆರ್ ಲೇಖಕಾಂಚ್ಯಾಕಯ್ ಪಯ್ಲೆಂ ಕವಿಂಕ್ ಮರಣ್ ಯೆತಾ ಖಂಯ್! ಪುಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಹಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಸತಾವಿಶಿಂ ಖಬರ್ ನಾ" ಮ್ಹಣುನ್ ತಿಣೆಂ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ.

ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಉಪನ್ಯಾಸಾಂತ್ ತಿಚ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಪಾಂಚ್ ಘಡಿತಾಂ ವಿಶಿಂ ಸವಿಸ್ತಾರ್ ಉಲಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಆರುಂಧತಿನ್ ಹ್ಯಾ ಘಡಿತಾಂನಿ ಕವಿತಾ ಸಮ್ಜುನ್ ಘೆಂವ್ಚೆ ರಿತಿವಿಶಿಂ ಆಪ್ಣಾಕ್ ಶಿಕಯ್ಲೆಂ ಮ್ಹಣುನ್ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ.










"ಕವಿತಾ ಅಚರ್ಯಾಂಚಿ ಸುವಾತ್"

"ಮ್ಹಜೊ ಪಯ್ಲೆಂ ಖಿಣ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹಾಂವ್ ತೀನ್ ವರ್ಸಾಂಚಿಂ ಆಸ್ತಾನಾ ಹ್ಯೆ ಭುಂಯ್ತ್ ಉಲೊಂವ್ಕ್ ಪ್ರೇತನ್ ಕರುನ್ ಆಸಲ್ಲೆಂ ಮ್ಹಜೆಂಚ್ ರುಪ್ಣೆಂ. ಮ್ಹಜಿಂ ಕವಿತಾ ವಾಚನ್ ಕರ್‍ಚಿಂ ಸುರ್‍ವಿಲಿಂ ಪ್ರೇತನಾಂ ಆಜೂನಯ್ ಉಡಾಸಾಂತ್ ಆಸಾತ್ - ಇಂಗ್ಲಿಷಾಂತ್ಲಿಂ ನರ್ಸರಿ ರೈಮ್ಸ್, ಅರ್ಥ್ ನಾತಲ್ಲೆ ಹಿಂದಿ ಸಬ್ದ್, ಮುಂಬಯಾಂತ್ ಎಕ್ಲೆಂ ತಮಿಳಿಯನ್ ಜಾವ್ನ್ ಮ್ಹಜಿ ವಾಡಾವಳ್, ಡೆಲ್ಲಿಂತ್ ಮ್ಹಜೆ ಆವಯ್ ಸಾಂಗಾತಾ ಜಿವಿತ್, ಆನಿ ಮಾಗೀರ್ ಬರ್ಮಾ ಥಾವ್ನ್ ಆಯಿಲ್ಲಿಂ ಮ್ಹಜಿ ಆವಯ್ ಬಾಪಯ್ - ಅಶೆಂ ಚಡಾವತ್ ಭಾರತೀಯಾಂಬರಿ ಘರಾಂತ್ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಭಾಸಾಂಚ್ಯಾ ಗೊಂದೊಳಾಂತ್ ಹಾಂವ್ ಜಿಯೆಲ್ಲಿಂ. ಏಕ್ ಭಾಸ್ ಖಂಯ್ ಸುರು ಜಾತಾ ಆನಿ ಖಂಯ್ಚ್ಯಾಕಡೆ ಸಂಪ್ತಾ ಕಳೀತ್ ಜಾಯ್ನಾತಲ್ಲೆಂ. ದೋನ್ ಭಾಸಾಂ ಮಧ್ಲೊ ಫರಕ್ ಕಳಿತ್ ಜಾಯ್ನಾತಲ್ಲೊ. ಅಶೆಂ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ನರ್ಸರಿ ರೈಮ್ಸಾಂಚೆ ತುಕ್ಡೆ ಆಯ್ಕತಾನಾ ಮ್ಹಜ್ಯಾಚ್ ಅರ್ಥಾಂಚೆಂ ತುಕ್ಡೆ ಆಪ್ಣಾಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾಲಿಂ, ಮ್ಹಜೆಚ್ ಸಮ್ಜಣೆಚೆಂ ಚಿಂತಪ್ ಮ್ಹಣುನ್ ತವಳ್ ಆಸಲ್ಲೆಂ.

"ಜಾಣ್ತ್ಯಾಂನಿ ಉಲೊಂವ್ಚಿ ಭಾಸ್ ಚಡುಣೆಂ ಆತುರಾಯ್ ಹಾಡಯ್ನಾತಲ್ಲಿ, ಎಕಾಚ್ ಜಾಗ್ಯಾರ್ ಥಾಂಬಲ್ಲಿ ಯಾ ಸವ್ಕಾಸ್ ಚಲುನ್ ವೆಚಿ ಕಶೆಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಭೊಗ್ತಾಲೆಂ. ಪುಣ್ ಕವಿತೆಂತ್ಲಿ ಭಾಸ್, ಜಾವ್ಯೆತ್ ತಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಯಾ ತಮಿಳ್, ತಿ ವೆಗ್ಳಿಚ್ ಆಸ್ತಾಲಿ - ತಿ ನಾಚ್ತಾಲಿ. ಏಕ್ ಬಿಂದು ಥಾವ್ನ್ ಆನ್ಯೇಕ್ ಬಿಂದು ಘಡ್ಸಿನಾಸ್ತಾನಾಂಚ್ ಏಕ್ ವೋಳ್ ಘಡುಂಕ್ ಕವಿತೆಂತ್ ಸಾಧ್ಯ್ ಜಾತಾಲೆಂ. ಕವಿತಾ ಮ್ಹಣ್ತಾನಾ ಮ್ಹಜೊ ಉಸ್ವಾಸ್ ಬಾಂದ್ತಾಲೊ, ಜಶೆಂ ಸುರ್‍ವಿಲ್ಯಾ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ನಾಚ್ ಪ್ರಯೋಗಾಂ ವೆಳಾರ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಉಸ್ವಾಸ್ ಬಾಂದ್ತಾಲೊ. ಫುಡೆಂ ಕಿತೆಂ ಜಾತಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆವಿಶಿಂ ಕುಸ್ಕುಟ್ ಖಬರ್ ಮೆಳನಾ ಜಾಂವ್ಚಿ ಭಾಸ್ ಕವಿತೆಂತ್ ಆಸ್ತಾಲಿ. ಗದ್ಯಾಂತ್ ಕಶೆಂ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾಚೆಂ ನೆಮ್ ಲಾಗು ಜಾತಾಕಿ ತಶೆಂ ಹಾಂಗಾ ಲಾಗು ಜಾಯ್ಜಾಯ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಕಾಂಯ್ ನಾತಲ್ಲೆಂ. ಕವಿತೆಂತ್ಲಿ ಭಾಸ್ ಅಚರ್ಯಾಂಚಿ. ತಿ ಘುಂವ್ತಾ, ಆರಾಯ್ತಾ, ಖಿಣಾನ್ ಥಳಾಕ್ ಶೆವ್ಟಯ್ತಾ, ಉಡ್ಕಿ ಮಾರ್‍ತಾ, ಉಬ್ತಾ - ತಿಚೆ ಸಕ್ತೆಕ್ ಮೇರ್ ನಾ, ತಿ ಮಾರೆಕಾರ್ ಭಾಸ್ - ಅಸಲಿ ಏಕ್ ಕಲ್ಪನಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಕವಿತೆವಿಶಿಂ ಸುರ್‍ವಿಲ್ಯಾ ವಾಚ್ಪಾಂತ್ ಲಾಭಲ್ಲಿ" ಅಶೆಂ ಆರುಂಧತಿ ಮ್ಹಣಾಲಿ.

ಎಕೆ ಕವಿತೆಂತ್ ತಿಚ್ಯಾ ಅರ್ಥಾಚ್ಯಾಕಯ್ ಸಮ್ಜುನ್ ಘೆಂವ್ಚೆಂ ಜಾಯ್ತೆಂ ಹೆರ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಣುನ್ ಸಾಂಗಲ್ಲ್ಯಾ ತಿಣೆಂ, "ಆಮ್ಕಾಂ ಎಕೆ ಕವಿತೆನ್ ದಿಂವ್ಚೊ ಅರ್ಥ್ ಮಾತ್ರ್ ಪ್ರಮುಖ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಶಿಕಯ್ಲಾಂ. ಭುರ್ಗಿಂ ಜಾವ್ನ್, ಎಕೆ ಕವಿತೆಂತ್ ಅರ್ಥ್ ಫಕತ್ ಏಕ್ ಲ್ಹಾನ್ಸೊ ವಾಂಟೊ ಮಾತ್ರ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಆಮಿ ಸಮ್ಜುಂಕ್ ಸಕ್ತಾಂವ್. ಭಾಶೆನ್ ಉಸ್ಕಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಶಾಚ್ಯಾ ಗಜಾಲಿಂವಿಶಿಂ ಆಮ್ಕಾಂ ಕಸಲ್ಯಾಯ್ ತರ್ಬೆತಿಚಿ ಗರ್ಜ್ ನಾ. ಆಮಿ ಆಮ್ಚೆಸ್ತಕಿಂ ತಿಂ ಖಿಣಾಂ ದೊಳ್ಯಾಂ ಮುಕಾರ್ ಹಾಡುಂಕ್ ಸಕ್ತಾಂವ್, ಭೊಗುಂಕ್ ಸಕ್ತಾಂವ್. ಎಕೆ ಕವಿತೆಕ್ ಎಕಾ ವಾಚ್ಪ್ಯಾನ್ ದಿಂವ್ಚಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ತಿ ತಾಚೆಂ ಜಲ್ಮಾಹಕ್ಕ್.

"ಜೆಂ ಸವಾಲ್ ಜಾಯ್ತೆ ಜಣ್ ಹರ್ಯೆಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಮ್ಹಾಕಾ ವಿಚಾರ್‍ತಾತ್, ತೆಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ತುಂ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಇಂಗ್ಲಿಷಾಂತ್ ಬರಯ್ತಾಯ್ ಆನಿ ತಮಿಳ್ ಯಾ ಹಿಂದಿಂತ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಬರಯ್ನಾಂಯ್ ಮ್ಹಣುನ್. ಹಾಂಗಾಸರ್ ಇಂಗ್ಲಿಷಾಂತ್ ಹಾಂವೆಂ ಬರೊಂವ್ಚೆಂ ಸಾರ್ಕೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ವಾದಾವಿಶಿಂ ತರ್ಕ್ ಕರುಂಕ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಮನ್ ನಾ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಏಕ್ ಭಾರತೀಯ್ ಭಾಸ್. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆನಿ ಲೋಕಶಾಯ್ ಕಶಿಂ ಭಾರತಾಚಿಂ ಜಾಲ್ಯಾಂತ್‍ಕಿ, ತಶೆಂಚ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಸ್‍ಯ್ ಭಾರತೀಯ್ ಜಾಲ್ಯಾ. ಹಿ ಭಾಸ್ ತುಜೀಚ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಪ್ಣಾಂವ್ಕ್ ತುಕಾ ಅಧಿಕಾರ್ ಆಸಾ. ಭಾಸಾಂವಿಶಿಂ ಸುರ್‍ವಿಲಿ ಮ್ಹಜಿ ಸಮ್ಜಣಿ ಜಿ ಆಸಲ್ಲಿ, ತಿ ಭಾಸಾಂ ಮಧ್ಲ್ಯಾ ಫರಕಾಂವಿಶಿಂ ನಾತಲ್ಲಿಚ್, ಬದ್ಲಾ ಗದ್ಯ್ ಆನಿ ಕವಿತಾ ಮಧ್ಲ್ಯಾ ಫರಕಾವಿಶಿಂ ಆಸಲ್ಲಿ. ಗದ್ಯಾಚೆ ಭಾಶೆಚಿ ಚಾಲ್ ಸವ್ಕಾಸ್ ಆನಿ ಆಕರ್‍ಶಿತ್ ನಾತಲ್ಲಿ ತರ್, ಕವಿತೆಚಿ ಭಾಸ್ ವೆಗ್ಳಿಚ್ ಆಸಲ್ಲಿ. ಹಾಂಗಾಸರ್ ಸಬ್ದಾಂಚೆಂ ವರ್ತನ್ ವೆಗ್ಳೆಂಚ್ ಆಸಲ್ಲೆಂ. ಕವಿತಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಅಚರ್ಯಾಂಚಿ ಸುವಾತ್. ತಾಂತ್ಲಿ ಭಾಸ್ ವಿಜೆಚಿ, ಕಾಳೊಕಾಚಿ, ಕ್ರೂರ್, ಬನಾಂವ್ಚಿ ತಶೆಂ ಅದ್ಭುತಾಂಚಿ. ಹೊ ಫರಕ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಕವಿತೆ ಥಂಯ್ ಆಕರ್‍ಶಿತಾ. ಹ್ಯಾ ಖಾತೀರ್ ಕೊಣ್ಣಾ ಆದಿಕಾಳಾ ಥಾವ್ನ್ ಕವಿತಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ತಿ ಸಾಹಿತಿಕ್ ಮಂತ್ರಾಂಚಿ ಭಾಸ್ ಜಾವ್ನ್ ಆತಾಂ ವರೆಗ್ ಫುಲುನ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾ."

ಕವಿತಾ ಸಂಗೀತಾ ಥಾವ್ನ್ ವೆಗ್ಳಿ ನ್ಹಯ್

"ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಂತ್ಲೆಂ ದುಸ್ರೆಂ ಘಡಿತ್ ತೆರಾ ವರ್ಸಾಂಚೆಂ ಪ್ರಾಯೆರ್ ಘಡ್ಲೆಂ. ಹಾಂವ್ ಚೆನ್ನೈಂತ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಆಜ್ಯಾಚ್ಯಾ ಘರಾ ಆಸಲ್ಲಿಂ. ಶಾಳೆಕ್ ಗಿಮಾಳಿ ಸುಟಿ ಆಸಲ್ಲಿ. ಮ್ಹಾಕಾ ಉಡಾಸ್ ಆಸಾ ಶೆಲ್ಫಾಂತ್ಲೊ ಏಕ್ ಬೂಕ್ ಹಾಂವೆಂ ಕಾಡಲ್ಲೊ. ಟಿ. ಎಸ್. ಎಲಿಯಟಾಚೊ ಬೂಕ್. ಹೊ ಎಲಿಯಟ್ ಕೊಣ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಕಳಿತ್ ನಾತಲ್ಲೆಂ. ಬುಕಾಚಿಂ ಪಾನಾಂ ಪರ್‍ತುನ್ ಹಾಂವೆಂ ವಾಚುಂಕ್ ಧರ್‍ಲೆಂ. ಹಾಂವೆಂ ತಾಚಿ 'ದಿ ಲವ್ ಸೊಂಗ್ ಒಫ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಜೆ ಪ್ರುಫ್ರೊಕ್' ವಾಚುಂಕ್ ಧರ್‍ಲಿ. ತೊ ಕಿತೆಂ ಸಾಂಗುನ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಕಳ್ಳೆಂಚ್ ನಾ. ಪುಣ್ ಹಾಂವ್ ತಿ ಕವಿತಾ ವೊಳ್ಕಲಿಂ.  ತಿ ಮ್ಹಜಿ ವಿಸ್ರುಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾತಲ್ಲಿ ಘಡಿ. ಏಕ್ ಕವಿತಾ ಸಮ್ಜುಂಚ್ಯಾ ಪಯ್ಲೆಂ ವೊಳ್ಕುನ್ ಘೆಂವ್ಚಿ ಘಡಿ ಗರ್ಜೆಚಿ. ಹಾಂವ್ ತಿ ಕವಿತಾ ವಿಸ್ಕಳಾಂವ್ಕ್ ವಚನಾ. ಜೆ ರಿತಿನ್ ಹಾಂವೆಂ ತೆ ಕವಿತೆಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ದಿಲಿ, ತಾಂತುಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಸ್ವತಾಚ್ಯಾ ಘರಾನ್ ದಿಂವ್ಚೆ ತಸಲಿ ಖುಶಿ ಲಾಬ್ಲಿ. ಮ್ಹಜೆಂ ಆಖ್ಖೆಂ ಜಿವಿತ್ ಹ್ಯಾಚ್ ಘರಾಂತ್ ಸಾರುಂಕ್ ಜಾಯ್ ಅಶೆಂ ಹಾಂವೆಂ ಯೆವ್ಜಿಲೆಂ. ಹಾಂಗಾಸರ್ ಆವಾಜಾಚೊ ಸುಮಧುರ್ ವ್ಹಾಳೊ ಆಸಲ್ಲೊ.  ಹೆಂ ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಣುನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಕಳ್ಳೆಂನಾ. ಏಕ್ ಮಿಸ್ತೆರಾಂಚೊ ಜಾಗೊ ಮ್ಹಳ್ಳೆಬರಿ ಮ್ಹಾಕಾ ಭೊಗ್ಲೆಂ. ಆನಿ ಮ್ಹಾಕಾ ಮಿಸ್ತೆರಾಂ ಥಂಯ್ ಕಸಲೆಯ್ ಕಷ್ಟ್ ನಾತಲ್ಲೆ.

"ಹಾಂಗಾಸರ್ ದೋನ್ ಸೊಧ್ ಹಾಂವೆಂ ಕೆಲೆ - ಏಕ್, ಕವಿತಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಸಂಗೀತಾ ಥಾವ್ನ್ ವೆಗ್ಳಿ ನ್ಹಯ್. ಆಮ್ಕಾಂ ಸಂಗೀತ್ ಪಸಂದ್ ಜಾತಾ ಯಾ ನಾ ಜಾಂವ್ಕ್ ಪುರೊ, ಪುಣ್ ಸಂಗೀತಾಕ್ ಫುಡ್ ಕರುಂಕ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಹರ್‍ಯೆಕ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕಳ್ತಾ. ಕವಿತಾಯ್ ತಶೀಚ್. ಕವಿತಾ ಕಿತೆಂ ಮ್ಹಣುನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಕಳಿತ್ ನಾತಲ್ಲೆಂ, ಪುಣ್ ಕವಿತಾ ಮ್ಹಾಕಾ ವೊವ್ಳಿಗ್ ದೀವ್ನ್ ಆಪಯ್ತಾಲಿ. ಉತ್ರಾಂಚ್ಯಾ ಅಸಲ್ಯಾ ತದ್ವಿರುದ್ದ್ ವರ್ತನಾಂ ಮಧೆಂ ರಾವುಂಕ್ ಹಾಂವ್ ಚಿಂತುಂಕ್ ಲಾಗ್ಲಿಂ. ದುಸ್ರ್ಯಾನ್ ಕವಿತಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಏಕ್ ಮಿಸ್ತೆರ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಹಾಂವೆಂ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್ಲೆಂ. ಥೊಡೆ ಪಾವ್ಟಿಂ ಆಮ್ಕಾಂ ಸಮ್ಜನಾಸ್ಚೆ ಸಂಗ್ತಿಲಾಗಿಂ ಆಮ್ಚಿ ಭೆಟ್ ಜಾತಾ, ಏಕಚ್ ತಾಕಾ ಕಾರಣ್ ಆಮಿಂಚ್ ಮ್ಹಣ್ ಆಮಿ ಲೆಕ್ತಾಂವ್ ಯಾ ತೆ ಸಂಗ್ತಿಚ್ಯಾ ರಚ್ಣಾರಾಕ್ ಚುಕಿದಾರ್ ಕರ್‍ತಾಂವ್. ಇತ್ಲೆಂಚ್, ತಿಸ್ರೆಂ ಕಾರಣ್ ಹಾಚೆಖಾತೀರ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಮೆಳನಾ. ಪುಣ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಸಮ್ಜನಾ ದೆಕುನ್ ಖಂತ್ ಕರ್‍ಚಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಂಗಾಸರ್ ನಾ. ಗುಸ್ಪಡ್ ಆನಿ ಅನೈತಿಕತಾ ಹಾಂಗಾಸರ್ ನಾಂಚ್. ಹಾಂಗಾಸರ್ ಚಿಂತುಂಕ್ ಜಾಯ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯೊ ದೋನಚ್ ಸಂಗ್ತಿ: ಬರಿ ಕವಿತಾ ಆನಿ ವಾಯ್ಟ್ ಕವಿತಾ. ಹ್ಯೊ ಸಂಗ್ತಿ, ಹೊ ಫರಕ್ ಘಟ್ ಉರ್‍ತಾ. ಸುಟಾವ್ಯಾ, ಉಗ್ತ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಹಾಂವೆಂ ಸದಾಂಯ್ ಆಸಜಾಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆ ಸಂಗ್ತಿವಿಶಿಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಪಾತ್ಯೆಣಿ ನಾ. ಮ್ಹಾಕಾ ಉಜ್ವಾಡ್ ಆನಿ ಸಾವ್ಳೆಚಿಂ ಖಿಣಾಂ ಜಾಯ್. ಹ್ಯಾ ಖಿಣಾಂನಿ ಕಿತೆಂಕಿ ಸೊಭಿತ್ ಆನಿ ಸತಾಚೆಂ ಆಸ್ತಾ" ಮ್ಹಣುನ್ ಆರುಂಧತಿನ್ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ.

"ಶಿಕ್ಷಕಾಂನಿ ವಿಚಾರ್‍ಚ್ಯಾ 'ಕವಿ ಕಿತೆಂ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಸೊದ್ತಾ?' ಸವಾಲಾಂ ವರ್ವಿಂ ಜಾಯ್ತೆ ಫುಡಾರಾಂತ್ಲೆ ಕವಿತಾ ಮೋಗಿ ಆಳ್ವಲ್ಯಾತ್"

"ಹಾಂವ್ ಜೆಂ ಕಿತೆಂ ಸಾಂಗುನ್ ಆಸಾಂ, ತಾಚೆ ಬಗ್ಲೆನ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ - ಶಾಳೆಂನಿ - ಘಡ್ತಾ ತೆಂ ಸಾರ್ಕೆಂ ವೆಗ್ಳೆಂ ಆನಿ ವಿರೋಧ್. ಪಿಳ್ಗೆ ಥಾವ್ನ್ ಪಿಳ್ಗೆಕ್ ಆಮ್ಚಿಂ ಶಿಕ್ಷಕಾಂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಂಕ್ ವಿಚಾರುನ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾಂತ್ ಕಿ 'ಕವಿ ಕಿತೆಂ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಸೊದ್ತಾ?' ಮ್ಹಣುನ್. ಹ್ಯಾ ಸವಾಲಾಚೆ ಕ್ರೂರತೆನ್ ಶಾಳೆನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಪಿಳ್ಳಾಂ. ಎಕೆ ಕುಶಿನ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಗಿಮಾಳೆ ರಜೆಂತ್ ಟಿ. ಎಸ್. ಎಲಿಯಟಾಚೆ ಕವಿತೆಸಂಗಿಂ ಏಕ್ ಅಚರ್ಯಾಂಚಿ ಘಡಿ ಹಾಂವ್ ಭೊಗುನ್ ಆಸಲ್ಲಿಂ, ಆನಿ ಆನ್ಯೇಕಾ ಕಡೆ ಶಾಳೆಂತ್ ಟೀಚೆರ್ ವಿಚಾರುನ್ ಆಸಲ್ಲಿ: 'ಕವಿ ಕಿತೆಂ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಸೊದ್ತಾ' ಮ್ಹಣುನ್. ಮ್ಹಾಕಾ ದಿಸ್ತಾ ಆಜೂನಯ್ ಶಿಕ್ಷಕಾಂ ಹೆಂ ಸವಾಲ್ ವಿಚಾರುನ್ ಆಸಾತ್. ಮ್ಹಾಕಾ ಆಜ್ಯಾಪ್ ದಿಸ್ತಾಲೆಂ ಕಿತ್ಯಾಕಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಶಿಕ್ಷಕಾಂ ಕೆದಳಾಯ್ ವಿಚಾರಿ ನಾತಲ್ಲಿಂ ಕಿ 'ಕವಿ ಕಿತೆಂ ಸಾಂಗುನ್ ಆಸಾ?' ಮ್ಹಣುನ್. ತಾಂಚಿ ಪಾತ್ಯೆಣಿ ಆಸಲ್ಲಿಕಿ ಕವಿ ಕಿತೇಂಯ್ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಸಕನಾ, ಆನಿ ಹಾಂಣಿ ಹಾಂಚೆ ಹುಶಾರ್‍ಗಾಯೆನ್ ಕವಿತೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಉತ್ರಾಂಕ್ ಅರ್ಥ್ ದೀಜಾಯ್ ಆನಿ ಕವಿ ಕಿತೆಂ ಸಾಂಗುಂಕ್ ಸೊದ್ತಾ ತೆಂ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡಿಜಾಯ್," ಮ್ಹಣುನ್ ಆರುಂಧತಿ ಮ್ಹಣಾಲಿ.

"ಆನ್ಯೇಕ್ ಚಿಂತಪ್ ಆಸಲ್ಲೆಂಕಿ ಎಕೆ ಕವಿತೆಂತ್ ಮತಿಕ್ ವ್ಹರಿಜಾಯ್ ಜಾಲ್ಲೊ ಬೋವ್ ಗರ್ಜೆಚೊ ವಿಶಯ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕವಿತೆಚೊ ಅರ್ಥ್. ಮ್ಹಜೆ ಸಮ್ಜಣೆ ಪ್ರಕಾರ್ ಹ್ಯಾ ಎಕಾ ಸವಾಲಾವರ್ವಿಂ ಆಮಿ ಗೂಣ್ ಕರುಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾ ತಸಲೊ ಘಾಯ್ ಕೆಲಾ - ರೂಪ್ ಆನಿ ವಿಷಯ್, ಶೈಲಿ ಆನಿ ಠರಾವಣ್, ಆವಾಜ್ ಆನಿ ಅರ್ಥಾ ಮಧೆಂ ಸಮಾ ಕರುಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾತಲ್ಲೆ ವಾಂಟೆ ಹೆ. ರೂಪ್, ಶೈಲಿ ಆನಿ ಆವಾಜ್ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಠರಾವಣೆಕ್, ವಿಷಯಾಕ್ ಆನಿ ಅರ್ಥಾಕ್ ಕಸಲೇಂಯ್ ಬಾಧಕ್ ಹಾಡಿನಾಸ್ತಾಂ ಪಯ್ಸ್ ಉಡೊವ್ಯೆತ್ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಹಿ ಸಮ್ಜಣಿ ಹಿ. ನೀಜ್ ಸಾಂಗ್ಚೆಂ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಹೆಂ ಚಿಂತಪ್ - ತುಕಾ ಎಕೆ ಕವಿತೆಚೊ ಅರ್ಥ್ ಜಾಲೊ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಸಗ್ಳಿ ಕವಿತಾ ಸಮ್ಜಲಿ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾಚೊ ಅರ್ಥ್ ದಿತಾ. ಪುಣ್ ಹೆಂ ಸಾರ್ಕೆಂ ನ್ಹಯ್, ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕವಿತಾ ವಿಸ್ಕಳಾಂವ್ಕ್ ಅಸಾಧ್ಯ್ ಜಾಲ್ಲಿ ಏಕ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಮಿಸಳ್ಣಿ, ಹಾಂತುಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ರೂಪ್ ಆನಿ ವಿಷಯ್ ವೆಗ್ಳೆ ಕರುಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾಂತ್.

"ಹಾಂವ್ ನೀಜ್ ಜಾವ್ನ್ ಸಮ್ಜತಾಂಕಿ ಜಾಯ್ತೆ ಫುಡಾರಾಂತ್ಲೆ ಕವಿತಾ ಮೋಗಿ ಟೀಚೆರಾಂನಿ ಅಸಲಿಂ ಸವಾಲಾಂ ವಿಚಾರ್‍ತಾನಾ ನಿರ್ನಾಮ್ ಜಾಲ್ಯಾತ್. ಹರ್‍ಯೆಕೊ ಮನೀಸ್ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಂತ್ ಏಕ್ ನಾ ಏಕ್ ಸಂದರ್ಭಾರ್ ಕವಿತಾ ಲಿಖ್ತಾ. ಪುಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ವಿಜ್ಮಿತ್ ಜಾತಾಕಿ, ಜಿವಿತಾಂತ್ ಏಕ್ ತರೀ ಕವಿತಾ ಬರಯಿಲ್ಲೊ ಮನೀಸ್ ಕವಿತಾ ವಾಚಿಚ್ ನಾತಲ್ಲೆ ವಾಚ್ಪಿ ಜಾವ್ನ್ ಪರಿವರ್ತನ್ ಜಾಲ್ಯಾತ್. ಮ್ಹಾಕಾ ದಿಸ್ತಾ ಇಸ್ಕೊಲಾಚ್ಯಾ ಟೀಚೆರಾಂನಿ ಹಾಕಾ ಜಾಪ್ ದೀಜಾಯ್. ಹಾಂವ್ ಪಾತ್ಯೆತಾಂ ಕಿ ಜಿವಿತಾಚೆ ಪಯ್ಣಾವಾಟೆರ್ ಕವಿತಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ತಿ ತರ್ನಾಟಪಣಾಚೆಂ ರೂಪ್ ಆನಿ ಗದ್ಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ತೆಂ ಸಂಪೂರ್ಣ್ ವಾಡಲ್ಲೆಂ ರೂಪ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಆಮಿ ಅಸಲ್ಯಾ ಸವಾಲಾಂ ವರ್ವಿಂ ಪಾತ್ಯೆವ್ನ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾಂವ್. ಹಾಂವ್ ಜೆನ್ನಾಂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಂಕ್ ವಿಚಾರ್‍ತಾಂ - ತಾಂಣಿ ಕೆದಳಾ ಅಕ್ರೇಚೆಂ ಕವಿತೆಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ವಿಕ್ತೆಂ ಘೆತಲ್ಲೆಂ - ತವಳ್ ಭಿರಾಂಕೂಳ್ ಮೌನತಾ ಸಗ್ಳ್ಯಾಂನಿ ಪ್ರಸಾರ್‍ತಾ. ಆಮಿ ವಿಮಾನ್ ಪಯ್ಣಾವೆಳಾರ್, ಯಾ ಟ್ರೇನಾರ್ ವೆತಾನಾ ವಾಚ್ಚೆ ಖಾತೀರ್ ಬೂಕ್ ಘೆವ್ನ್ ವೆತಾಂವ್ ತೊ ಖಂಯ್ಚ್ಯಾಯ್ ಸಂದರ್ಭಾರ್ ಕವಿತೆಚೊ ಆಸನಾ. ಇತ್ಲೆ ಆಸುನಯ್ ಕವಿತಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ತಿ ಆಮ್ಚಿ ಲಾಗ್ಶಿಲಿ ಇಷ್ಟಿಣ್" ಮ್ಹಣುನ್ ಆರುಂಧತಿನ್ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ.

"ಖಂಯ್ಚೆ ಘಡ್ಯೆ ಕವಿತಾ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ತಿ ಕಷ್ಟಾಂಚಿ ಗಜಾಲ್, ಥರ್ಥರಾಂವ್ಚಿ ವಸ್ತ್ ಮ್ಹಣ್ ಆಮಿ ಪಾತ್ಯೆಂವ್ಕ್ ಸುರು ಕರ್‍ತಾಂವ್? ಆಮೇರಿಕನ್ ಕವಿ ಆನಿ ವಿಮರ್ಶಕ್ ರೇಂಡಲ್ ಜಾರೆಲಾನ್ ಏಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಸಾಂಗಲ್ಲೆಂ: ಆಧುನಿಕ್ ಕವಿತಾ ಕಷ್ಟ್ ಮ್ಹಣ್ ಚಿಂತುನ್ ಆಮ್ಚೆ ವಾಚ್ಪಿ ವಾಚ್ಚೆಂ ರಾವಯ್ನಾಂತ್, ಬದ್ಲಾ ತಾಂಕಾಂ ಕಷ್ಟಾಂಚಿ ದಿಸ್ತಾ ಮ್ಹಣುನ್ ತಾಂಣಿ ವಾಚ್ಚೆಂ ರಾವಯ್ಲಾಂ. ಮ್ಹಾಕಾ ಭೊಗ್ತಾ ಹಾಂತುಂ ಆಮಿ ಚಿಂತ್ಚೆ ತಸಲೆಂ ಜಾಯ್ತೆಂ ಆಸಾ. ಆಮಿ ಕವಿತಾ ಪರ್ತ್ಯಾನ್ ಏಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಆಪ್ಣಾಯ್ಜಾಯ್ ಆನಿ ತಿಕಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ದಿಂವ್ಚಿ ತಾಕತ್ ಆಮ್ಚೆಲಾಗಿಂ ಆಸಾ ಮ್ಹಣುನ್ ದಾಕೊಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್" ಅಶೆಂ ತಿ ಮ್ಹಣಾಲಿ.











"ಭಾಸ್ ಏಕ್ ಕೆಮಿಕಲ್, ಆಮಿ ತಿ ಮರ್ಯಾದೆನ್ ಪಳಯ್ಜಾಯ್"

ಕವಿ ಜಾವ್ನ್ ತಿಚಿ ವಾಡಾವಳ್ ವರ್ಣಿಲ್ಲ್ಯಾ ಆರುಂಧತಿನ್ "ತಿಸ್ರೆಂ ಘಡಿತ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಂತ್ಲೊ ಏಕ್ ಅಪ್ರೂಪ್ ಅಧ್ಯಾಯ್. ತಿ ಮ್ಹಜೀಚ್ ಪ್ರತಿಮಾ ಆಸಲ್ಲಿ. ಎಕಾ ಪ್ರಯೋಗ್‍ಶಾಳೆಂತ್ ಲ್ಯಾಬ್ ಕೋಟ್ ಶಿರ್ಕಾವ್ನ್ ಆಸಲ್ಲ್ಯಾ ಮ್ಹಾಕಾಚ್ ಹಾಂವ್ ಚಿಂತುನ್ ಆಸಾಂ. ಹಾಂವ್ ಎಪ್ರೆಂಟಿಸ್‍ಶಿಪ್ ಕರ್‍ಚ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಚ್ಯಾ ಎಕಾ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಪಾಶಾರ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಾಂ. ಹರ್‍ಯೆಕ್ ಕವಿ ಆನಿ ಕಲಾಕಾರ್ ಹ್ಯಾ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಪಾಶಾರ್ ಜಾತಾ. ಮ್ಹಾಕಾ ಕಳಿತ್ ಆಸಲ್ಲೆಂಕಿ, ಮ್ಹಾಕಾ ಕವಿತಾ ಬರೊಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್ ಆಸಲ್ಲಿ, ಕಿತ್ಯಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ತಿ ಮಟ್ವಿ, ಶೀದಾ ಆನಿ ವಿಶೇಸ್ ಸಮಾಧಾನ್ ದಿಂವ್ಚೆ ತಸಲಿ ಮ್ಹಜೆ ಥಂಯ್ ಪಾವೊಂವ್ಚೆ ತಸಲೆಂ ಮಾಧ್ಯಮ್ ಜಾವ್ನಾಸಲ್ಲಿ. ಪುಣ್ ಹೆಂ ತಿತ್ಲೆಂ ಸಲೀಸ್ ನಾತಲ್ಲೆಂ. ಕವಿತಾ ಮೋಗಿ ಜಾವ್ನ್ ಉರ್‍ಚೆಂ ಏಕ್ ಗಜಾಲ್ ತರ್, ಕವಿ ಜಾವ್ನ್ ತುಜೊ ತಾಳೊ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್ಚೆಂ ಆನ್ಯೆಕಚ್ ಗಜಾಲ್. ಹಾಂವ್ ಜಾಯ್ತ್ಯಾ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಪಾಶಾರ್ ಜಾಲಿಂ - ತುಂ ಪಸಂದ್ ಕರ್‍ಚ್ಯಾ ಕವಿಂಬರಿ ಬರೊಂವ್ಕ್ ಸುರು ಕರ್‍ನ್, ತುಂವೆಂ ನಾಪಸಂದ್ ಕರ್‍ಚ್ಯಾ ಕವಿಂಚ್ಯಾ ಕವಿತಾಂಬರಿ ಆಖೇರ್ ಕರ್‍ಚೆಂ - ಹೆಂ ಸಗ್ಳೆಂ ತಸಲ್ಯಾ ಪಯ್ಣಾಚೊ ವಾಂಟೊ. ತಸಲ್ಯಾ ಪಯ್ಣಾರ್ ಹಾಂವೆಂ ಭಾಸ್ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ತಿ ಏಕ್ ಕೆಮಿಕಲ್, ಏಕ್ ಜಿವಾಳ್, ಸ್ಫೋಟಕ್ ಆನಿ ಖತ್ಕತೆಂ ದ್ರವ್ಯ್ ಕಶೆಂ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್ಲೆಂ. ಫಕತ್ ಹಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಪಳೆವ್ನ್ ರಾಂವ್ಚೆಂಚ್ ಬೋವ್ ಮಝೆದಾರ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ತಾಲೆಂ. ಹಾಂವೆಂ ತವಳ್ ಕೆಲ್ಲಿಂ ಸೊಧ್ನಾಂ ಆಜ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಬಳ್ವಂತ್ ಪಂಚಾಂಗಾಚೆರ್ ರಾವಯ್ತಾತ್. ತುಂವೆಂ ದಾಬ್ ಘಾಲೊ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಆನಿ ಶಿಜಯ್ಲೆಂ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಕೆಮಿಕಲಾಚಿ ಚಾಲ್-ನಡ್ತೆಂ ಬದಲ್ತಾ ಮ್ಹಣುನ್ ಹಾಂವೆಂ ಸೊಧುನ್ ಕಾಡ್ಲೆಂ. ಏಕ್ ಕವಿತಾ ಬರಯ್ತಾನಾ, ತುಂವೆಂ ಆಶೆಂವ್ಕ್ ನಾತಲ್ಲೆ ವೆವೆಗ್ಳೆ ಸಾದ್ ಕವಿತೆಂತ್ ರಿಗ್ತಾತ್. ಅಸಲ್ಯಾ ಅಚರ್ಯಾಂಚೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಪಾಶಾರ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಕವಿತೆಕ್ ತಶೆಂ ಭಾಶೆಕ್ ತಾಕತ್ ಆಸಾ.

"ಭಾಸ್ ಏಕ್ ಕೆಮಿಕಲ್, ತಿ ತುಂವೆಂ ಬೋವ್ ಗೌರವಾನ್ ಪಳಯ್ಜಾಯ್, ನಾಂತರ್ ತುಕಾ ತಿ ಹುಲ್ಪಾವ್ನ್ ಸೊಡ್ತಾ. ತುಂ ಭಾಶೆಚೊ ಧನಿ ಮ್ಹಣ್ ತುಂವೆಂ ಪಾತ್ಯೆಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್, ಖರ್‍ಯಾನ್ ತುಂ ಭಾಶೆಚೊ ವ್ಹಡಿಲ್. ಪುಣ್ ಕೆದಳಾ ಥಾಂಬ್ಚೆಂ, ಕೆದಳಾ ಪಾಟ್ಲಾವ್ ಕರ್‍ಚೆಂ ಮ್ಹಣ್ ತುಕಾ ಕಳಿತ್ ಆಸುಂಕ್ ಜಾಯ್, ತವಳ್ ಭಾಸ್ ಮುಕೆಲ್ಪಣ್ ಘೆತಾ.

"ಭಾಸ್ ಫಕತ್ ಮುಳಾವಿ ನ್ಹಯ್, ಹುಮೆದ್ವಂತ್ ನ್ಹಯ್ ಆನಿ ವ್ಹಾಳುನ್ ವೆಚಿ ತಸಲೀಯ್ ನ್ಹಯ್ - ಹಿಂ ತೀನಯ್ ಲಕ್ಷಣಾಂ ತಿಚೆ ಥಂಯ್ ಆಸಾತ್ ಜಾಲ್ಯಾರಿ ಭಾಸ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಉಸ್ವಾಸ್, ಸೃಜನ್‍ಶೀಳತಾ, ಭಾಸ್ 'ರಸ್' ಆನಿ 'ರಿಯಾಜ್' ಹಾಂಚಿ ಕುಶೆಲತಾ, ಭಾಸ್ ಆಕೇರ್ ನಾತಲ್ಲ್ಯೊ ತಿದ್ವಣ್ಯೊ ಆನಿ ನವಿಂ ಕರಡ್ ಪತ್ರಾಂ. ಬರೆ ವಿಮರ್ಶಕ್ ಕವಿತೆಚೆ ವಿರೋಧಿ ನ್ಹಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಹಾಂವೆಂ ಪಾರ್ಕಿಲಾಂ - ತೆ ನಿಜಾಯ್ಕಿ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಕಾಳ್ಜಾಕ್ ವ್ಹರುನ್ ಪಾವೊಂವ್ಚೆ ತಸಲೆ ವಯ್ಜ್,  ಸಕ್ತೆಚ್ಯೊ ಝರಿ ವ್ಹಾಳ್ಚೆ ತಸಲೆ ಸುವಾತೆಕ್ ವ್ಹರುನ್ ಪಾವೊಂವ್ಚೆ ಮನೀಸ್. ಬರೆ ವಿಮರ್ಶಕ್ ಏಕ್ ಕವಿತಾ ಉಗ್ತಿ ಕರುಂಕ್ ಸಕ್ತಾತ್, ವಾಯ್ಟ್ ವಿಮರ್ಶಕ್ ಕವಿತೆಚೆ ದಾರ್‍ವೊಟೆ ಧಾಂಪ್ತಾತ್," ಅಶೆಂ ಆರುಂಧತಿನ್ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ.

"ಹಾಂವ್ ಜಾಯ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ರುಪಾವಿಶಿಂ, ತಾಂತ್ಲೆ ಭಾಶೆವಿಶಿಂ, ಆವಾಜಾವಿಶಿಂ ಆನಿ ಸ್ಪರ್ಶಾಚ್ಯಾ ಗಜಾಲಿಂವಿಶಿಂ ಉಲೊವ್ನ್ ಆಸಾಂ. ತಾಂತ್ಲ್ಯಾ ವಿಶಯಾಚೆರ್ ನ್ಹಯ್. ಆಮಿ ಯೆದೊಳಚ್ ಜಾಯ್ತೊ ವೇಳ್ ವಿಶಯಾಚೆರ್ ಉಲಯ್ಲ್ಯಾಂವ್. ವಿಶಯ್ ಗರ್ಜೆಚೊ, ಪುಣ್ ವಿಶಯ್ ಕವಿತೆಚೆಂ ಸರ್ವಸ್ವ್ ನ್ಹಯ್" ತಿಣೆಂ ದಾಂಬೂನ್ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ.

ಕವಿತಾ ತಿಸ್ರೆ ವಿಂಚವ್ಣೆಚಿ ಸಂಧಿ ದಿತಾ

"ಮ್ಹಾಕಾ ಜಾಯ್ತೊ ತೇಂಪ್ ಲಾಗ್ಲೊ ಹಾಂವ್ ಕವಿತೆಥಂಯ್ ವೊಡುನ್ ಗೆಲ್ಯಾಂ ಮ್ಹಣ್ ಸಮ್ಜುಂಕ್, ಜೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಂತ್ ಏಕಚ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಉಚಾಂಬಳಾಯ್ ತಶೆಂ ಮೊವಾಳಾಯ್ ಆಸುಂಯೆತಾ, ಏಕಚ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಮೊಗಾವಿಶಿಂ ಉಲೊಂವ್ಯೆತಾ ಆನಿ ನಾಭರ್‍ವಶ್ಯಾವಿಶಿಂ ಸಾಂಗುಂಯೆತಾ.

"ಬೆಜಾರಾಯೆಚಿ ಸಂಗತ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಆಮಿ ಜ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಜಿಯೆತಾಂವ್, ಹೊ ಸಂಸಾರ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಅಶೆಂ ಪಾತ್ಯೆಶೆಂ ಕರ್‍ತಾಕಿ ಆಮ್ಕಾಂ ದೋನಚ್ ವಾಟೊ ಆಸಾತ್ ಮ್ಹಣುನ್: ಹಿ ನ್ಹಯ್ ತರ್ ತಿ. ಸಭ್ಯತಾ ನ್ಹಯ್ ತರ್ ಅಸಭ್ಯತಾ. ಪುಣ್ ಕವಿತಾ ತುಕಾ ತಿಸ್ರಿ ವಾಟ್ ದಾಕಯ್ತಾ. ಥಂಯ್ಸರ್ ವಾಪರ್‍ಚೆ ಭಾಶೆಂತ್ ಅಸಲಿ ಸುವಾತ್ ಆಸಾಕಿ, ಅಸ್ಪಷ್ಟತಾಯ್ ವಿಚಿತ್ರ್ ನ್ಹಯ್ ಜಾತಾ. ಹಿ ಅಸಲಿ ಸುವಾತ್ ಕಿ ಹಾಂಗಾಸರ್ 'ಕೊಮಾ'ಂಕ್ ಯೆವ್ಕಾರ್ ಆಸಾ. ಹಾಂಗಾಸರ್ ಮೊನ್ಯಾ ಜಾಗ್ಯಾಂಕ್ ಆನಿ ಪ್ರಶ್ನ್ ಚಿಹ್ನಾಂಕ್ ಸಯ್ತ್ ಯೆವ್ಕಾರ್ ಆಸಾ. ತುಂವೆಂ ಜಿವಿತಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಹರ್‍ಯೆಕ್ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾರ್ ರಾಜ್ ಕರ್‍ಚ್ಯಾ ವಿರಾಮ್ ಚಿಹ್ನಾಂವರ್ವಿಂ ಆಮಾಲಿ ಜಾಯ್ಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ನಾ - ಜಾವ್ಯೆತಾ ತೆಂ ತುಜೆಂ ರಾಜಕೀಯ್ ಜಿವಿತ್, ಧಾರ್ಮಿಕ್ ಜಿವಿತ್ ಯಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ್ ಜಿವಿತ್." ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣಾಲಿ ಆರುಂಧತಿ.

ಉಪ್ರಾಂತ್ ಆರುಂಧತಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಮಾನ್ ತಿಚಿ "ಟು ದ ವೆಲ್ಶ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ ಹು ಡಸಂಟ್ ಫೈಂಡ್ ಮಿ ಐಡೆಂಟಿಫಾಯೆಬ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್' ಕವಿತಾ ವಾಚ್ಲಿ. ಹಿ ತಿಚಿ ರಾಗಿಷ್ಟ್ ಕವಿತಾ ತರೀ ಆನಿ ನೀಜ್ ವೆಲ್ಶ್ ವಿಮರ್ಶಕಾಕ್ ಬರಯಿಲ್ಲಿ ತರೀ, ಕೊಣೇಂಯ್ ಎಕ್ಲ್ಯಾನ್ ಆಪ್ಲೆಪಣ್ ಸಾಂಬಾಳಿಜಾಯ್ ಕಶೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾಕ್ ತಾಳೊ ಮೆಳಯ್ತಾ. ಹೆ ಕವಿತೆಕ್ ಹಾಜರ್ ಆಸಲ್ಲ್ಯಾಂನಿ ತಾಳಿಯೊ ಪೆಟುನ್ ಹೊಗ್ಳಿಕ್ ಉಚಾರ್‍ಲಿ.

"ಕವಿತಾ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಖಂಯ್ಚೇಯ್ ರಿತಿಚಿ ರೆಡಿಮೇಡ್ ಭಾಸ್ ನೆಗಾರ್‍ತಾ - ಜಿ ಭಾಸ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಪುರೊ ಆಮ್ಚೆ ಥಂಯ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಾನ್ ಶಿಂವ್ರಾಯ್ಲ್ಯಾ ಯಾ ರಾಜಕೀಯ್, ಧಾರ್ಮಿಕ್ ಆನಿ ಉದ್ಯಮ್ ಶೆತಾಂನಿ ಚೆಪ್ಲ್ಯಾ. ಅಸಲೆ ನಾರೆ, ಕ್ಲೀಶೆ ಕವಿತೆಂನಿ ಆಸುಂಕ್ ಫಾವೊ ನಾ. ಥೊಡೆಪಾವ್ಟಿಂ ರಾಕ್ವಲ್ಯಾಕ್ ನ್ಹಯ್ ಮ್ಹಣ್ಚಿ ಏಕಚ್ ವಾಟ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ 'ಥೊಡ್ಯಾ ಕಾಳಾಕ್ ಹಾಂವ್ ಮ್ಹಜೋಚ್ ರಾಕ್ವಲಿ ಜಾತಾಂ. ಹಿ ಮ್ಹಜಿ ಸುವಾತ್ ಆನಿ ಹಾಂಗಾ ತುಕಾ ಆವ್ಕಾಸ್ ನಾ' ಮ್ಹಣ್ಚೆಂ. ಅಸ್ಪಷ್ಟತಾಯೆಚೆಂ, ತದ್ವಿರುದ್ದಪಣಾಚೆಂ, ಅಶೆಂ ಉರ್‍ಚೆಂ, ತಶೆಂ ಉರ್‍ಚೆಂ, ನ್ಹಯ್ ತರ್ ದೋನೀ ರಿತಿಂಕ್ ಮಿಕ್ವೊನ್ ಆಸ್ಚೆಂ ಲೈಸನ್ಸ್ ಕವಿತಾ ದೀಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾ. ಆನಿ ಹಾಂವ್ ಹಾಚೆಖಾತೀರ್ ಝುಜುನ್ ಆಸ್ತಾಂ. ಕಿತ್ಯಾ ಮ್ಹಳ್ಯರ್ ಸೊಧ್ನ್ಯಾಂ ಕರ್‍ಚೆಂ ಲೈಸನ್ಸ್ ಆಪ್ಣಾಂವ್ಚೆಂಚ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಲಾಭ್ಯೆತ್ ಜಾಲ್ಲಿ ಮ್ಹಾನ್ ಸುಟ್ಕಾ. ಆಮಿ ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಂತ್ ಸಂಪೆ ರಿತಿನ್ ಆಕ್ರಮಣ್ ಕೆಲ್ಲೆ ಭಾಶೆಚೆರ್ ತಿತ್ಲೆ ಸಲಿಸಾಯೆನ್ ಶರಣಾಗತ್ ಜಾಂವ್ಚೆಂ ನ್ಹಯ್. ಅಸ್ಪಷ್ಟತಾಯ್ ಜಾಯ್ತೆ ಪಾವ್ಟಿಂ ಆಮ್ಚೆಂ ಬಳ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಸಕ್ತಾ. ಹಿ ಆಮ್ಚಿ ಅಸ್ಕತ್ಕಾಯ್ ನ್ಹಯ್, ಪೊಳ್ಕುರ್‍ಪಣ್ ನ್ಹಯ್" ಮ್ಹಣುನ್ ಆರುಂಧತಿ ಮ್ಹಣಾಲಿ.

"ಕವಿತಾ ಮೊನೆಪಣ್ ಪೊಟ್ಲುನ್ ಧರ್‍ಚಿ ಉತ್ರಾಂಚಿ ಕಲಾ"

ಮರ್ಣಾಲಾಗಿಂ ಮುಖಾಮುಖಿ ಜಾವ್ನ್ ಕವಿತೆಚೆಂ ಚಿಂತಪ್ ಬದ್ಲಯಿಲ್ಲೆಂ ಏಕ್ ಘಡಿತ್ ಉಡಾಸಾಂತ್ ಹಾಡುನ್ ತಿ ಮ್ಹಣಾಲಿಕಿ, "ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಜಿವಿತಾಚಿ ನಿಮಾಣಿ ಘಡಿ ಹಾಂವ್ ತುಮ್ಚೆಲಾಗಿಂ ಜಿ ವಾಂಟುನ್ ಘೆಂವ್ಕ್ ಆಶೆತಾಂ ತಿ ಮಾರ್ಚ್ 1997 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಘಡ್ಲಿ. ಜ್ಯಾ ಅನ್ಭೋಗಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಹಾಂವ್ ತವಳ್ ಪಾಶಾರ್ ಜಾಲಿಂ ತಾಕಾ ಮ್ಹಜೆಲಾಗಿಂ ಕಸಲೀಂಯ್ ಕಾರಣಾಂ ದೀಂವ್ಕ್ ನಾಂತ್. ಮರ್ಣಾಲಾಗಿಂ ಜಿ ಮುಲಾಖತ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಜಾಲಿ, ತಾಚೆಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ಮ್ಹಜೆಲಾಗಿಂ ಮಾಂದುನ್ ಘೆಂವ್ಚೆ ತಸಲಿಂ ಕಸಲೀಂಯ್ ದೈಹಿಕ್ ಯಾ ಮಾನಸಿಕ್  ಕಾರಣಾಂ ನಾಂತ್. ಹಾಂವ್ ಹೆ ಗತಿಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಭಾಯ್ರ್ ಯೆತಾನಾ, ಮ್ಹಾಕಾ ಪಯ್ಲೆಪಾವ್ಟಿಂ ಕಳಿತ್ ಜಾಲೆಂಕಿ ಭಾಶೆವರ್ವಿಂ ಆಪ್ಡುಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾತಲ್ಲ್ಯೊ ಜಾಯ್ತ್ಯೊ ಸುವಾತ್ಯೊ ಆಸಾತ್ ಮ್ಹಣುನ್. ಮ್ಹಾಕಾ ಭೊಗ್ಲೆಂಕಿ ಕವಿತಾ ಮೊನೆಪಣ್ ಪೊಟ್ಲುನ್ ಧರ್‍ಚಿ ಉತ್ರಾಂಚಿ ಕಲಾ ಮ್ಹಣುನ್. ಹೆ ರಿತಿಚಿ ಉತ್ರಾಂಚಿ ಕಲಾ ದುಸ್ರಿ ಖಂಯ್ಸರೀ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಮೆಳನಾ. ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಕಾಗ್ದಾವಯ್ಲ್ಯಾ ತ್ಯಾ ಖಾಲಿ ಜಾಗ್ಯಾಂಕ್ ಮಹತ್ವ್ ಆಸ್ತಾ ಆನಿ ಅರ್ಥಯ್ ಆಸ್ತಾ. ತಾಂಣಿ ತೆ ಖಾಲಿ ಜಾಗೆ ಹಕ್ಕಾನ್ ಆಪ್ಣಾಯ್ಲ್ಯಾತ್. ಕವಿತೆಚೆ ತಾಕ್ತೆಚಿಂ ಮುಳಾಂ ಥಂಯ್ ಆಸಾತ್. ಹ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾನ್ ಮ್ಹಜೆ ರಚ್ಣೆಚ್ಯಾ ಕಾಮಾಂತ್ ಬದ್ಲಾವಣ್ ಘಡ್ಲಿ. ತಾಂತುಂ ತೊಪ್ಣ್ಯೊ ಆಯ್ಲ್ಯೊ, ತ್ಯೊ ಗುಸ್ಪಾಗೊಂದೊಳಾಕ್ ಉಗ್ತ್ಯೊ ಜಾಲ್ಯೊ, ಮೊನೆಪಣಾಕ್ ಆಶೆಂವ್ಕ್ ಲಾಗ್ಲ್ಯೊ ಆನಿ ಖಾಲಿ ಪಡಲ್ಲ್ಯೊ ಸುವಾತ್ಯೊ ಭರ್ತಿ ಕರುಂಕ್ ಆಶಾ ದಾಕಯ್ನಾ ಜಾಲ್ಯೊ."












"ಗಡಿಚೆರ್ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಹೆರ್ ದೇಶಾಂಕ್ ಪಾವೊಂಕ್ ಸಲೀಸ್"

"ಮ್ಹಾಕಾ ಅಶೇಂಯ್ ಕಳುನ್ ಆಯ್ಲೆಂಕಿ ಎಕ್ಲ್ಯಾಕ್ ಎಕಾ ವರ್ನಿ ಚಡಿತ್ ಅಸ್ಮಿತಾಯೊ ಆಸ್ಚೆಂ ಕಸಲೀಯ್ ಸಮಸ್ಯಾ ನ್ಹಯ್. ಥೊಡೆ ಪಾವ್ಟಿಂ ಗುಸ್ಪಾಗೊಂದೊಳಾಚ್ಯೊ, ತದ್ವಿರುದ್ದ್ ಅಸ್ಮಿತಾಯೊ ಆಮ್ಕಾಂ ಜಲ್ಮಾಥಾವ್ನ್ ಯೆತಾತ್. ಪುರಾಣಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಶಕುಂತಳಾಚೆರ್ ಶಿಂಕ್ಳೆಚ್ಯೊ ಕವಿತಾ ಬರಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಸಂದರ್ಭಾರ್ ಮ್ಹಜೆಥಂಯ್ ಏಕ್ ಉತ್ರೊಣಿ ಘಡ್ಲಿ. ಮ್ಹಾಕಾ ಕಳಿತ್ ಜಾಲೆಂಕಿ ಶಕುಂತಳಾಚೆಂ ಜಿಣೆಂ ಜಲ್ಮಾಥಾವ್ನ್ ಫಾಫ್ಸಾಲ್ಲೆಂ. ಜಲ್ಮತಾನಾಂಚ್ ಆಡಾಂವ್ಕ್ ನಜೊ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ದುರಂತಾಂತ್ ತೆಂ ಸಾಂಪ್ಡಾಲ್ಲೆಂ. ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಎಕಾ ಸನ್ನೆಶಿಚಿ ಧುವ್ ಎಕಾಕಡೆ ಆನಿ ಆನ್ಯೇಕಾಕಡೆ ತೆಂ ಅಪ್ಸರಾ. ಶಹರ್ ಆನಿ ರಾನಾ ಮಧೆಂ, ಕೊಡ್ಕೆಂ ಆನಿ ಆಸ್ಥಾನಾ ಮಧೆಂ, ಪ್ರಕೃತಿ ಆನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕೂಡ್ ಆನಿ ಆತ್ಮೊ ಹಾಂಚೆ ಮಧೆಂ ತೆಂ ಪಾಫ್ಸುನ್ ಗೆಲೆಂ. ಜಾಯ್ತ್ಯಾ ಪಾಂವ್ಡ್ಯಾಂನಿ ತಾಚಿ ದುರಂತ್ ಕಾಣಿ. ಕವಿತೆಚಿ ಹಿ ಶಿಂಕಳ್ ಬರೊವ್ನ್ ಸಂಪಯ್ತಾನಾ ಶಕುಂತಳಾಚೆರ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಆಸಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪನಾ ಬದ್ಲುನ್ ಜಾಲ್ಲಿ. ಹರ್‍ಯೆಕಾ ಮನ್ಶಾಬರಿ ತೇಂಯ್ ಏಕ್ ಮನೀಸ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಭೊಗುಂಕ್ ಲಾಗ್ಲೆಂ. ತೆಂ ಏಕ್ ಸಮಸ್ಯಾ ಮ್ಹಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಭೊಗುಂಕ್ ನಾ. ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಕುಶಿಂನಿ ವೊಡಲ್ಲ್ಯಾವರ್ವಿಂ ಆನಿ ಶಿಂದುನ್ ಗೆಲ್ಲ್ಯಾವರ್ವಿಂ ತಾಚೆಥಂಯ್ ಗೂಣ್ ಕರ್ಚಿ ಸಕತ್, ಸಾಂಗಾತಾ ಘಡ್ಸುಂಚಿ ಸಕತ್ ಆಪಾಪಿಂಚ್ ಮಿಸ್ಳಲ್ಲಿ ಮ್ಹಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಭೊಗ್ಲೆಂ. ತಾಕಾ ಎಕಾಚ್ಯಾಕಯ್ ಚಡಿತ್ ಸಂಸಾರಾಂಕ್ ಪರ್ವಣ್ಗಿ ಆಸಾ ಮ್ಹಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಕಳ್ಳೆಂ. ಜಾಯ್ತ್ಯಾ ದೇಶಾಂಚೆಂ ನಾಗರಿಕ್ಪಣ್ ಮೆಳ್ಳಾಂ ಮ್ಹಣ್ ಭೊಗ್ಲೆಂ. ಗಡಿಚೆರ್ ಆಸಲ್ಲ್ಯಾನ್ ನಿಜಾಯ್ಕಿ ತುಕಾ ಜಾಯ್ತ್ಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾಂಕ್ ಪ್ರವೇಸ್ ಜೊಡುಂಕ್ ಜಾತಾ. ಕಸಲಿ ಏಕ್ ಸುಟ್ಕಾ, ಕಸಲೆಂ ಏಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್?" ಮ್ಹಣುನ್ ಆರುಂಧತಿನ್ ಸಾಂಗ್ಲೆಂ.

ಸುರ್‍ವೆರ್ ಸಾಂತ್ ಆಗ್ನೆಸ್ ಕೊಲೆಜಿಂತ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ ಜಾವ್ನಾಸ್ಚ್ಯಾ ಮಾಲಿನಿ ಹೆಬ್ಬಾರಾನ್ ಕವಿತಾ ಟ್ರಸ್ಟಾಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಚಿ ವೊಳಕ್ ತಶೆಂ ಉಪನ್ಯಾಸಾಚೆ ಪೋಷಕ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಆನಿ ಶೋಭಾ ಮೆಂಡೊನ್ಸಾ ಹಾಂಚಿ ವೊಳಕ್ ಕರುನ್ ದಿಲಿ. ಟ್ರಸ್ಟಾಚೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷ್ ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸಾನ್ ಆರುಂಧತಿಕ್ ವೇದಿಕ್ ಆಪೊವ್ನ್ ಹಾಡ್ಲೆಂ. ಟ್ರಸ್ಟಿ ವಿಲಿಯಮ್ ಪಾಯ್ಸಾನ್ ಆರುಂಧತಿಚಿ ವೊಳಕ್ ಕೆಲಿ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಕವಿತಾ ಟ್ರಸ್ಟಾಚ್ಯಾ ಸರ್ವಯ್ ಪೋಷಕಾಂಕ್, ಹಿತೈಶಿಂಕ್ ದೇವ್ ಬರೆಂ ಕರುಂ ಮ್ಹಳೆಂ. ಟ್ರಸ್ಟಿ ಎವ್ರೆಲ್ ರೊಡ್ರಿಗಸಾನ್ ಆರುಂಧತಿಕ್ ಕಳ್ಯಾಂಚೊ ಝೆಲೊ ಘಾಲುನ್ ಯೆವ್ಕಾರ್ ದಿಲೊ. ಹ್ಯಾಚ್ ಸಂದರ್ಭಾರ್ ಆರುಂಧತಿಚೆಂ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರ್ ಆಸ್ಚೆ ತಿಣೆಚ್ ಸ್ವತಾ ಬರಯಿಲ್ಲೆ ಬೂಕ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಂಡೊನ್ಸಾ, ಜೋಸೆಫ್ ಮಥಾಯಸ್, ರೋಹನ್ ಮೊಂತೇರೊ, ಡೊ. ದೇವ್ರಾಜ್ ಆನಿ ಟೈಟಸ್ ನೊರೊನ್ಹಾ ಹಾಂಕಾಂ ಭೆಟಯ್ಲೆ.

ನಿಮಾಣೆಂ ಅಧ್ಯಕ್ಷ್ ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸಾನ್ ಸರ್ವಯ್ ಟ್ರಸ್ಟಿಂಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾ ಆರುಂಧತಿಕ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಪಾಯ್ಸಾನ್ ಪರ್ಗಟ್ ಕೆಲ್ಲೊ 'ದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೊಲ್ಡ್ ಸೌತ್ ಕೆನರಾ' ಪುಸ್ತಕ್ ಭೆಟಯ್ಲೆಂ. ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತ್ ಗಾವ್ನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ್ ಸಂಪ್ತಚ್, ಜೆವ್ಣಾಚಿ ವೆವಸ್ಥಾ ಆಸಲ್ಲಿ.

 

कविता मोनेपण पोटलून धरची उतरांची कला: आरुंधती सुब्रह्मण्यम

मनांक उजवाड फांकोंवच्या घंटोभर उलोवपांत मंत्र मुग्ध करून सोडल्ल्या उपन्यासाद्वारीं नामांकित कवयित्री तशें लेखकी आरुंधती सुबऱह्मण्यम हिणें कविता ट्रसटान आगोस्त २२ तारिकेर मांडून हाडल्ल्या जेम्स आनी शोभा मेंडोन्सा कविता उपन्यासा वेळार हाजर आसल्ल्या लगबग दोनशीं लोकाचीं काळजां चोरलीं. 'कविता म्हळ्यार 'अर्था'च्याकी विस्तार आनी चडीत करून खंयचेय रितिचे रेडिमेड भाशेक हर्धें दीवन रांवचे तसले ताकतेची' म्हणून तिणें ग्यालरी ओरकिडांत चलल्ल्या ह्या अरथाभरीत काऱ्यावेळार सांगलें.

कविता ट्रसटान मांडून हाडल्लें चवतें उपन्यास कार्यक्रम हें जावनासून कोंकणी मात्र न्हय हेर भासांचेय कविता मोगी ह्या वेळार हाजर आसल्ले. जिवितांतल्या आपल्या स्वताच्या पयणावेळार वेवेगळ्या संदरभांनी जाल्ल्या गिन्यानुदेवा वेळार आपली कविता एका रुपाक आयली आनी आपुण एक कवी जावन रूप जोडूंक पावलीं म्हणून सांगल्ल्या तिणें "एका संस्थ्यान फकत कविते खातीर वावर करचें पळेवंक मेळचें अपरूप. हांव कविता ट्रस्ट तशें ताच्या सर्वय वांगडींक तशें हितैशींक उल्लासितां" म्हळें.

"कविता कित्याक?" म्हळ्ळ्या विशयाचेर उलयिल्ल्या आरुंधतीन "कविता बरोंवच्याक सत सांगचें जाल्यार कसलेंय कारण ना आनी आयच्या ह्या काळार बिलकूल ना. जायत्या कारणां खातीर - प्रकाशकांक, वाचप्यांक - कविता बरोंवची म्हळ्यार पिशेपण. कविता बरयिल्ल्यान कोणय दुडवादार जायना, कवींक कसलेंय नांव मेळना, एका अमेरिकन सर्वे प्रकार हेर लेखकांच्याकय पयलें कवींक मरण येता खंय! पूण म्हाका हांतल्या सताविशीं खबर ना" म्हणून तिणें सांगलें.

आपल्या उपन्यासांत तिच्या जिवितांतल्या पांच घडितां विशीं सविस्तार उलयिल्ल्या आरुंधतीन ह्या घडितांनी कविता समजून घेंवचे रितिविशीं आपणाक शिकयलें म्हणून सांगलें.

"कविता अचर्यांची सुवात"

"म्हजो पयलें खीण म्हळ्यार हांव तीन वर्सांचीं आसताना ह्ये भुंयत उलोवंक प्रेतन करून आसल्लें म्हजेंच रुपणें. म्हजीं कविता वाचन करचीं सुर्विलीं प्रेतनां आजूनय उडासांत आसात - इंगलिषांतलीं नरसरी रैम्स, अर्थ नातल्ले हिंदी सब्द, मुंबयांत एकलें तमिळियन जावन म्हजी वाडावळ, डेल्लींत म्हजे आवय सांगाता जिवित, आनी मागीर बर्मा थावन आयिल्लीं म्हजी आवय बापय - अशें चडावत भारतीयांबरी घरांत वेवेगळ्या भासांच्या गोंदोळांत हांव जियेल्लीं. एक भास खंय सुरू जाता आनी खंयच्याकडे संपता कळीत जायनातल्लें. दोन भासां मधलो फरक कळीत जायनातल्लो. अशें जाल्ल्यान नरसरी रैमसांचे तुकडे आयकताना म्हज्याच अर्थांचें तुकडे आपणावंक सक्तालीं, म्हजेच समजणेचें चिंतप म्हणून तवळ आसल्लें.

"जाणत्यांनी उलोंवची भास चडुणें आतुराय हाडयनातल्ली, एकाच जाग्यार थांबल्ली या सवकास चलून वेची कशें म्हाका भोगतालें. पूण कवितेंतली भास, जावयेत ती इंगलिष, हिंदी, मराठी या तमिळ, ती वेगळीच आसताली - ती नाचताली. एक बिंदू थावन आनयेक बिंदू घडसिनास्तानांच एक वोळ घडूंक कवितेंत साध्य जातालें. कविता म्हणताना म्हजो उस्वास बांदतालो, जशें सुर्विल्या म्हज्या नाच प्रयोगां वेळार म्हाका उस्वास बांदतालो. फुडें कितें जाता म्हळ्ळेविशीं कुसकुट खबर मेळना जांवची भास कवितेंत आसताली. गद्यांत कशें गुरुत्वाकर्षणाचें नेम लागू जाताकी तशें हांगा लागू जायजाय म्हणून कांय नातल्लें. कवितेंतली भास अचर्यांची. ती घुंवता, आरायता, खिणान थळाक शेवटयता, उडकी मारता, उबता - तिचे सक्तेक मेर ना, ती मारेकार भास - असली एक कल्पना म्हाका कवितेविशीं सुर्विल्या वाचपांत लाभल्ली" अशें आरुंधती म्हणाली.

एके कवितेंत तिच्या अर्थाच्याकय समजून घेंवचें जायतें हेर आसा म्हणून सांगल्ल्या तिणें, "आमकां एके कवितेन दिंवचो अर्थ मात्र प्रमुख म्हणून शिकयलां. भुरगीं जावन, एके कवितेंत अर्थ फकत एक ल्हानसो वांटो मात्र म्हणून आमी समजूंक सक्तांव. भाशेन उसकांवच्या स्परशाच्या गजालिंविशीं आमकां कसलयाय तरबेतिची गर्ज ना. आमी आमचेस्तकीं तीं खिणां दोळ्यां मुकार हाडूंक सक्तांव, भोगूंक सक्तांव. एके कवितेक एका वाचप्यान दिंवची प्रतिक्रिया ती ताचें जल्माहक्क.

"जें सवाल जायते जण हरयेक पावटीं म्हाका विचारतात, तें म्हळ्यार तूं कित्याक इंगलिषांत बरयताय आनी तमिळ या हिंदींत कित्याक बरयनांय म्हणून. हांगासर इंगलिषांत हांवें बरोंवचें सारकें म्हळ्ळ्या वादाविशीं तर्क करूंक म्हाका मन ना. इंगलिष एक भारतीय भास. क्रिकेट आनी लोकशाय कशीं भारताचीं जाल्यांतकी, तशेंच इंगलिष भास्य भारतीय जाल्या. ही भास तुजीच जावन आपणावंक तुका अधिकार आसा. भासांविशीं सुर्विली म्हजी समजणी जी आसल्ली, ती भासां मधल्या फरकांविशीं नातललीच, बदला गद्य आनी कविता मधल्या फरकाविशीं आसल्ली. गद्याचे भाशेची चाल सवकास आनी आकर्शित नातल्ली तर, कवितेची भास वेगळीच आसल्ली. हांगासर सब्दांचें वर्तन वेगळेंच आसल्लें. कविता म्हळ्यार अचर्यांची सुवात. तांतली भास विजेची, काळोकाची, क्रूर, बनांवची तशें अदभुतांची. हो फरक म्हाका कविते थंय आकरशिता. ह्या खातीर कोण्णा आदिकाळा थावन कविता म्हळ्ळी ती साहितीक मंत्रांची भास जावन आतां वरेग फुलून आयल्या."

कविता संगीता थावन वेगळी न्हय

"अपल्या जिवितांतलें दुसरें घडीत तेरा वर्सांचें प्रायेर घडलें. हांव चेननैंत म्हज्या आज्याच्या घरा आसल्लीं. शाळेक गिमाळी सुटी आसल्ली. म्हाका उडास आसा शेल्फांतलो एक बूक हांवें काडल्लो. टी. एस. एलियटाचो बूक. हो एलियट कोण म्हणून म्हाका कळीत नातल्लें. बुकाचीं पानां परतून हांवें वाचूंक धरलें. हांवें ताची 'दी लव सोंग ओफ आलफ्रेड जे प्रुफरोक' वाचूंक धरली. तो कितें सांगून आसा म्हण म्हाका कळ्ळेंच ना. पूण हांव ती कविता वोळकलीं. ती म्हजी विसरूंक जायनातल्ली घडी. एक कविता समजुंच्या पयलें वोळकून घेंवची घडी गरजेची. हांव ती कविता विसकळावंक वचना. जे रितीन हांवें ते कवितेक प्रतिक्रिया दिली, तांतुंतल्यान म्हाका म्हज्या स्वताच्या घरान दिंवचे तसली खुशी लाबली. म्हजें आख्खें जिवित ह्याच घरांत सारूंक जाय अशें हांवें येवजिलें. हांगासर आवाजाचो सुमधुर व्हाळो आसल्लो. हें कितें म्हणून म्हाका कळ्ळेंना. एक मिस्तेरांचो जागो म्हळळेबरी म्हाका भोगलें. आनी म्हाका मिस्तेरां थंय कसलेय कष्ट नातल्ले.

"हांगासर दोन सोध हांवें केले - एक, कविता म्हळ्यार संगीता थावन वेगळी न्हय. आमकां संगीत पसंद जाता या ना जावंक पुरो, पूण संगीताक फुड करूंक आमकां हरयेकल्याक कळता. कविताय तशीच. कविता कितें म्हणून म्हाका कळीत नातल्लें, पूण कविता म्हाका वोवळीग दीवन आपयताली. उतरांच्या असल्या तदविरुद्द वरतनां मधें रावूंक हांव चिंतूंक लागलीं. दुसऱ्यान कविता म्हळ्यार एक मिस्तेर म्हळ्ळें हांवें सोधून काडलें. थोडे पावटीं आमकां समजनासचे संगतिलागीं आमची भेट जाता, एकच ताका कारण आमींच म्हण आमी लेकतांव या ते संगतिच्या रचणाराक चुकिदार करतांव. इतलेंच, तिसरें कारण हाचेखातीर आमकां मेळना. पूण आमकां समजना देकून खंत करची परिस्थिती हांगासर ना. गुस्पड आनी अनैतिकता हांगासर नांच. हांगासर चिंतूंक जाय जाल्ल्यो दोनच संगती: बरी कविता आनी वायट कविता. ह्यो संगती, हो फरक घट उरता. सुटावया, उगत्या संसारांत हांवें सदांय आसजाय म्हळ्ळे संगतिविशीं म्हाका पातयेणी ना. म्हाका उजवाड आनी सावळेचीं खिणां जाय. ह्या खिणांनी कितेंकी सोभित आनी सताचें आस्ता" म्हणून आरुंधतीन सांगलें.

"शिक्षकांनी विचारच्या 'कवी कितें सांगूंक सोदता?' सवालां वरवीं जायते फुडारांतले कविता मोगी आळवल्यात"

"हांव जें कितें सांगून आसां, ताचे बगलेन म्हळ्यार - शाळेंनी - घडता तें सारकें वेगळें आनी विरोध. पिळगे थावन पिळगेक आमचीं शिक्षकां विद्यार्थींक विचारून आयल्यांत की 'कवी कितें सांगूंक सोदता?' म्हणून. ह्या सवालाचे क्रूरतेन शाळेन म्हाका पिळ्ळां. एके कुशीन म्हज्या गिमाळे रजेंत टी. एस. एलियटाचे कवितेसंगीं एक अचर्यांची घडी हांव भोगून आसल्लीं, आनी आनयेका कडे शाळेंत टीचेर विचारून आसल्ली: 'कवी कितें सांगूंक सोदता' म्हणून. म्हाका दिस्ता आजूनय शिक्षकां हें सवाल विचारून आसात. म्हाका आज्याप दिसतालें कित्याकी म्हळ्यार शिक्षकां केदळाय विचारी नातल्लीं की 'कवी कितें सांगून आसा?' म्हणून. तांची पातयेणी आसललिकी कवी कितेंय सांगूंक सकना, आनी हांणी हांचे हुशार्गायेन कवितेंतल्या उतरांक अर्थ दीजाय आनी कवी कितें सांगूंक सोदता तें सोधून काडिजाय," म्हणून आरुंधती म्हणाली.

"आनयेक चिंतप आसललेंकी एके कवितेंत मतीक व्हरिजाय जाल्लो बोव गरजेचो विशय म्हळ्यार कवितेचो अर्थ. म्हजे समजणे प्रकार ह्या एका सवालावर्वीं आमी गूण करूंक जायना तसलो घाय केला - रूप आनी विषय, शैली आनी ठरावण, आवाज आनी अर्था मधें समा करूंक जायनातल्ले वांटे हे. रूप, शैली आनी आवाज कवितेच्या ठरावणेक, विषयाक आनी अर्थाक कसलेंय बाधक हाडिनास्तां पयस उडोवयेत म्हळ्ळी ही समजणी ही. नीज सांगचें जाल्यार हें चिंतप - तुका एके कवितेचो अर्थ जालो म्हळ्यार सगळी कविता समजली म्हळ्ळ्याचो अर्थ दिता. पूण हें सारकें न्हय, कित्याक म्हळ्यार कविता विसकळावंक असाध्य जाल्ली एक केमिकल मिसळणी, हांतुंतल्यान रूप आनी विषय वेगळे करूंक जायनांत.

"हांव नीज जावन समजतांकी जायते फुडारांतले कविता मोगी टीचेरांनी असलीं सवालां विचारताना निरनाम जाल्यात. हरयेको मनीस आपल्या जिवितांत एक ना एक संदरभार कविता लिखता. पूण म्हाका विजमित जाताकी, जिवितांत एक तरी कविता बरयिल्लो मनीस कविता वाचीच नातल्ले वाचपी जावन परिवर्तन जाल्यात. म्हाका दिस्ता इसकोलाच्या टीचेरांनी हाका जाप दीजाय. हांव पातयेतां की जिविताचे पयणावाटेर कविता म्हळ्ळी ती तरनाटपणाचें रूप आनी गद्य म्हळ्ळें तें संपूर्ण वाडल्लें रूप म्हणून आमी असल्या सवालां वरवीं पातयेवन आयल्यांव. हांव जेन्नां विद्यार्थींक विचारतां - तांणी केदळा अकरेचें कवितेचें पुस्तक विकतें घेतल्लें - तवळ भिरांकूळ मौनता सगळ्यांनी प्रसारता. आमी विमान पयणावेळार, या ट्रेनार वेताना वाच्चे खातीर बूक घेवन वेतांव तो खंयच्याय संदरभार कवितेचो आसना. इतले आसुनय कविता म्हळ्ळी ती आमची लागशिली इषटीण" म्हणून आरुंधतीन सांगलें.

"खंयचे घडये कविता म्हळ्ळी ती कषटांची गजाल, थर्थरांवची वस्त म्हण आमी पातयेवंक सुरू करतांव? आमेरिकन कवी आनी विमर्शक रेंडल जारेलान एक पावटीं सांगल्लें: आधुनिक कविता कष्ट म्हण चिंतून आमचे वाचपी वाचचें रावयनांत, बदला तांकां कषटांची दिस्ता म्हणून तांणी वाचचें रावयलां. म्हाका भोगता हांतूं आमी चिंतचे तसलें जायतें आसा. आमी कविता पर्त्यान एक पावटीं आपणायजाय आनी तिका प्रतिक्रिया दिंवची ताकत आमचेलागीं आसा म्हणून दाकोवंक जाय" अशें ती म्हणाली.

"भास एक केमिकल, आमी ती मऱ्यादेन पळयजाय"

"कवी जावन तिची वाडावळ वर्णिल्ल्या आरुंधतीन "तिसरें घडीत म्हज्या जिवितांतलो एक अपरूप अध्याय. ती म्हजीच प्रतिमा आसल्ली. एका प्रयोगशाळेंत ल्याब कोट शिरकावन आसल्ल्या म्हाकाच हांव चिंतून आसां. हांव एपरेंटिसशिप करच्या जिविताच्या एका पांवड्यांतल्यान पाशार जावन आसां. हरयेक कवी आनी कलाकार ह्या पांवड्यांतल्यान पाशार जाता. म्हाका कळीत आसललेंकी, म्हाका कविता बरोवंक जाय आसल्ली, कित्या म्हळ्यार ती मटवी, शीदा आनी विशेस समाधान दिंवचे तसली म्हजे थंय पावोंवचे तसलें माध्यम जावनासल्ली. पूण हें तितलें सलीस नातल्लें. कविता मोगी जावन उरचें एक गजाल तर, कवी जावन तुजो ताळो सोधून काडचें आनयेकच गजाल. हांव जायत्या पांवड्यांतल्यान पाशार जालीं - तूं पसंद करच्या कविंबरी बरोवंक सुरू कर्न, तुंवें नापसंद करच्या कविंच्या कवितांबरी आखेर करचें - हें सगळें तसल्या पयणाचो वांटो. तसल्या पयणार हांवें भास म्हळ्ळी ती एक केमिकल, एक जिवाळ, स्फोटक आनी खतकतें द्रव्य कशें सोधून काडलें. फकत ही प्रक्रिया पळेवन रांवचेंच बोव मझेदार जावनास्तालें. हांवें तवळ केल्लीं सोधनां आज म्हाका बळवंत पंचांगाचेर रावयतात. तुंवें दाब घालो जाल्यार आनी शिजयलें जाल्यार केमिकलाची चाल-नडतें बदल्ता म्हणून हांवें सोधून काडलें. एक कविता बरयताना, तुंवें आशेवंक नातल्ले वेवेगळे साद कवितेंत रिगतात. असल्या अचर्यांचे प्रक्रियेंतल्यान पाशार जावंक कवितेक तशें भाशेक ताकत आसा.

"भास एक केमिकल, ती तुंवें बोव गौरवान पळयजाय, नांतर तुका ती हुलपावन सोडता. तूं भाशेचो धनी म्हण तुंवें पातयेवंक जाय, खऱ्यान तूं भाशेचो व्हडील. पूण केदळा थांबचें, केदळा पाटलाव करचें म्हण तुका कळीत आसूंक जाय, तवळ भास मुकेलपण घेता.

"भास फकत मुळावी न्हय, हुमेदवंत न्हय आनी व्हाळून वेची तसलीय न्हय - हीं तीनय लक्षणां तिचे थंय आसात जाल्यारी भास म्हळ्यार उस्वास, सृजनशीळता, भास 'रस' आनी 'रियाज' हांची कुशेलता, भास आकेर नातल्ल्यो तिद्वण्यो आनी नवीं करड पत्रां. बरे विमर्शक कवितेचे विरोधी न्हय म्हळ्ळें हांवें पार्किलां - ते निजायकी कवितेच्या काळजाक व्हरून पावोंवचे तसले वयज, सक्तेच्यो झरी व्हाळचे तसले सुवातेक व्हरून पावोंवचे मनीस. बरे विमर्शक एक कविता उगती करूंक सक्तात, वायट विमर्शक कवितेचे दारवोटे धांपतात," अशें आरुंधतीन सांगलें.

"हांव जाय म्हणून कवितेच्या रुपाविशीं, तांतले भाशेविशीं, आवाजाविशीं आनी स्परशाच्या गजालिंविशीं उलोवन आसां. तांतल्या विशयाचेर न्हय. आमी येदोळच जायतो वेळ विशयाचेर उलयल्यांव. विशय गरजेचो, पूण विशय कवितेचें सर्वस्व न्हय" तिणें दांबून सांगलें.

कविता तिसरे विंचवणेची संधी दिता

"म्हाका जायतो तेंप लागलो हांव कवितेथंय वोडून गेल्यां म्हण समजूंक, जे परिस्थितींत एकच पावटीं उचांबळाय तशें मोवाळाय आसुंयेता, एकच पावटीं मोगाविशीं उलोंवयेता आनी नाभर्वश्याविशीं सांगुंयेता.

"बेजारायेची संगत म्हळ्यार आमी ज्या संसारांत जियेतांव, हो संसार आमकां अशें पातयेशें करताकी आमकां दोनच वाटो आसात म्हणून: ही न्हय तर ती. सभ्यता न्हय तर असभ्यता. पूण कविता तुका तिसरी वाट दाकयता. थंयसर वापर्चे भाशेंत असली सुवात आसाकी, अस्पष्टताय विचित्र न्हय जाता. ही असली सुवात की हांगासर 'कोमा'ंक् येवकार आसा. हांगासर मोन्या जाग्यांक आनी प्रश्न चिहनांक सयत येवकार आसा. तुंवें जिवितांतल्या हरयेक पांवड्यार राज करच्या विराम चिहनांवर्वीं आमाली जायजाय म्हण ना - जावयेता तें तुजें राजकीय जिवित, धार्मिक जिवित या सांसकृतीक जिवित." अशें म्हणाली आरुंधती.

उपरांत आरुंधती सुबऱह्मण्यमान तिची "टू द वेलश क्रिटीक हू डसंट फैंड मी ऐडेंटिफायेबली इंडियन' कविता वाचली. ही तिची रागिष्ट कविता तरी आनी नीज वेलश विमर्शकाक बरयिल्ली तरी, कोणेंय एकल्यान आपलेपण सांबाळिजाय कशें म्हळ्ळ्याक ताळो मेळयता. हे कवितेक हाजर आसल्ल्यांनी ताळियो पेटून होगळीक उचारली.

"कविता म्हळ्यार खंयचेय रितिची रेडिमेड भास नेगारता - जी भास जावंक पुरो आमचे थंय पत्रिकोद्यमान शिंवरायल्या या राजकीय, धार्मिक आनी उद्यम शेतांनी चेपल्या. असले नारे, क्लीशे कवितेंनी आसूंक फावो ना. थोडेपावटीं राकवल्याक न्हय म्हणची एकच वाट म्हळ्यार 'थोड्या काळाक हांव म्हजोच राकवली जातां. ही म्हजी सुवात आनी हांगा तुका आवकास ना' म्हणचें. अस्पष्टतायेचें, तदविरुद्दपणाचें, अशें उरचें, तशें उरचें, न्हय तर दोनी रितींक मिकवोन आसचें लैसन्स कविता दीवंक सक्ता. आनी हांव हाचेखातीर झुजून आसतां. कित्या म्हळ्यर सोधन्यां करचें लैसन्स आपणांवचेंच आमकां लाभयेत जाल्ली म्हान सुटका. आमी आमच्या जिवितांत संपे रितीन आक्रमण केल्ले भाशेचेर तितले सलिसायेन शरणागत जांवचें न्हय. अस्पष्टताय जायते पावटीं आमचें बळ जावंक सक्ता. ही आमची असकत्काय न्हय, पोळकुर्पण न्हय" म्हणून आरुंधती म्हणाली.

"कविता मोनेपण पोटलून धरची उतरांची कला"

"मरणालागीं मुखामुखी जावन कवितेचें चिंतप बदलयिल्लें एक घडीत उडासांत हाडून ती म्हणालिकी, "म्हज्या जिविताची निमाणी घडी हांव तुमचेलागीं जी वांटून घेवंक आशेतां ती मार्च १९९७ इस्वेंत घडली. ज्या अनभोगांतल्यान हांव तवळ पाशार जालीं ताका म्हजेलागीं कसलींय कारणां दीवंक नांत. मरणालागीं जी मुलाखत म्हाका जाली, ताचेपाटल्यान म्हजेलागीं मांदून घेंवचे तसलीं कसलींय दैहीक या मानसिक कारणां नांत. हांव हे गतिंतल्यान भायर येताना, म्हाका पयलेपावटीं कळीत जालेंकी भाशेवर्वीं आपडूंक जायनातल्ल्यो जायत्यो सुवातयो आसात म्हणून. म्हाका भोगलेंकी कविता मोनेपण पोटलून धरची उतरांची कला म्हणून. हे रितिची उतरांची कला दुसरी खंयसरी पळेवंक मेळना. कवितेच्या कागदावयल्या त्या खाली जाग्यांक महत्व आस्ता आनी अर्थय आस्ता. तांणी ते खाली जागे हक्कान आपणायल्यात. कवितेचे ताकतेचीं मुळां थंय आसात. ह्या चिंतपान म्हजे रचणेच्या कामांत बदलावण घडली. तांतूं तोपण्यो आयल्यो, त्यो गुसपागोंदोळाक उगत्यो जाल्यो, मोनेपणाक आशेवंक लागल्यो आनी खाली पडल्ल्यो सुवातयो भरती करूंक आशा दाकयना जाल्यो."

"गडिचेर आसल्यार हेर देशांक पावोंक सलीस"

"म्हाका अशेंय कळून आयलेंकी एकल्याक एका वरनी चडीत असमितायो आसचें कसलीय समस्या न्हय. थोडे पावटीं गुसपागोंदोळाच्यो, तदविरुद्द असमितायो आमकां जल्माथावन येतात. पुराणांतल्या शकुंतळाचेर शिंकळेच्यो कविता बरयिल्ल्या संदरभार म्हजेथंय एक उत्रोणी घडली. म्हाका कळीत जालेंकी शकुंतळाचें जिणें जल्माथावन फाफसाल्लें. जल्मतानांच आडावंक नजो जाल्ल्या दुरंतांत तें सांपडाल्लें. कित्याक म्हळ्यार एका सन्नेशिची धुव एकाकडे आनी आनयेकाकडे तें अप्सरा. शहर आनी राना मधें, कोडकें आनी आस्थाना मधें, प्रकृती आनी संसकृती, कूड आनी आत्मो हांचे मधें तें पाफसून गेलें. जायत्या पांवड्यांनी ताची दुरंत काणी. कवितेची ही शिंकळ बरोवन संपयताना शकुंतळाचेर म्हाका आसल्ली कल्पना बदलून जाल्ली. हरयेका मनशाबरी तेंय एक मनीस म्हणून म्हाका भोगूंक लागलें. तें एक समस्या म्हण म्हाका भोगूंक ना. वेवेगळ्या कुशिंनी वोडल्ल्यावर्वीं आनी शिंदून गेल्ल्यावर्वीं ताचेथंय गूण करची सकत, सांगाता घडसुंची सकत आपापींच मिसळल्ली म्हण म्हाका भोगलें. ताका एकाच्याकय चडीत संसारांक पर्वणगी आसा म्हण म्हाका कळ्ळें. जायत्या देशांचें नागरिकपण मेळ्ळां म्हण भोगलें. गडिचेर आसल्ल्यान निजायकी तुका जायत्या राषट्रांक प्रवेस जोडूंक जाता. कसली एक सुटका, कसलें एक स्वातंत्र्य?" म्हणून आरुंधतीन सांगलें.

सुर्वेर सांत आग्नेस कोलेजींत इंगलिष उपन्यासकी जावनासच्या मालिनी हेब्बारान कविता ट्रसटाच्या वावराची वोळक तशें उपन्यासाचे पोषक जेम्स आनी शोभा मेंडोन्सा हांची वोळक करून दिली. ट्रसटाचो अध्यक्ष मेल्विन रोडरिगसान आरुंधतीक वेदीक आपोवन हाडलें. ट्रसटी विलियम पायसान आरुंधतिची वोळक केली मात्र न्हय, कविता ट्रसटाच्या सर्वय पोषकांक, हितैशींक देव बरें करूं म्हळें. ट्रसटी एवरेल रोडरिगसान आरुंधतीक कळ्यांचो झेलो घालून येवकार दिलो. ह्याच संदरभार आरुंधतिचें हस्ताक्षर आसचे तिणेच स्वता बरयिल्ले बूक, जेम्स मेंडोन्सा, जोसेफ मथायस, रोहन मोंतेरो, डो. देवराज आनी टैटस नोरोन्हा हांकां भेटयले.

निमाणें अध्यक्ष मेल्विन रोडरिगसान सर्वय ट्रसटिंच्या सांगाता आरुंधतीक विलियम पायसान परगट केल्लो 'दी ल्ँड कॉल्ड सौत केनरा' पुस्तक भेटयलें. राषट्रगीत गावन उपन्यास कार्यक्रम संपतच, जेवणाची वेवस्था आसल्ली.