ಸಂಪಾದಕೀಯ್:
ರಗ್ತಾಚ್ಯೆ ಹಿಮ್ಸಾಣೆಚೆ ವೊರೊಡ್ ಕೊಣಾಕ್ ಯೆತಾತ್?
ಮೊಗಾಚಿ ರಾಜ್ವಟ್ಕಿ ಚಲೊಂವ್ಕ್ ಮನ್ಶಾಕ್ ಲಾಭಲ್ಲ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ಸೊಭಿತ್ ಸಂಸಾರಾಂತ್, ಮೊಗಾಚಿ ಸೃಶ್ಟಿ ಫುಲೊನ್ ಮನ್ಶಾಪಣಾಚ್ಯಾ ಪರ್ಮಳಾಚೆಂ ವಾರೆಂ ಬರ್ಪೂರ್ ವ್ಹಾಳಜಾಯ್ ಆಸಲ್ಲೆಂ. ಪುಣ್ ಮನಿಸ್ ಹವ್ಯಾಂತ್ ಭರಲ್ಲೆಂ ರಗ್ತಪಾತಾಚ್ಯೆ ಹಿಮ್ಸಾಣೆಚೆಂ ವಾರೆಂ ಸೆವುನ್ ಆಸಾ. ಝುಜ್ ಕೆದ್ನಾಂಚ್ ಆಕಸ್ಮಿಕ್ ಜಾಯ್ನಾ. ತೆಂ ಹರಾಮಿ ಮಾಸ್ಟರ್-ಮೈಂಡ್ಸಾಂಚ್ಯಾ ತಕ್ಲ್ಯಾಂತ್ ಜಲ್ಮತಾ. ತೆಂ ಅಧಿಕಾರಾಚ್ಯಾ ಮಾತ್ಯಾರ್ ಬಸುನ್ ಸಂಸಾರಾಚಿ ನಕ್ಷಾ ರಗ್ತಾನ್ ರಂಗಯ್ತಾ, ತೆದ್ನಾಂ ರಗ್ತಾಚ್ಯೆ ಹಿಮ್ಸಾಣೆನ್ ವಾರೆಂ ಭರ್ತಾ ಆನಿ ಮನ್ಶಾಂಚ್ಯಾ ಮೊನ್ಯಾ ಸುಡ್ಕಾಡಾಂತ್ ಮನ್ಶಾಪಣ್ ಅಸಹಾಯಕ್ ಜಾವ್ನ್ ರಡ್ತಾ. ಸೊಜೆರ್ ಮರ್ತಾತ್, ಆವಯೊ ರಡ್ತಾತ್, ಆನಿ ಬಾಳಾಂಚಿ ಕಿಂಕ್ರಾಟ್ ವಿಮಾನಾಂಚ್ಯೆ ಬೊಬೆಂತ್ ಜಿರೊನ್ ವೆತಾ.
ಕೆದೊಳ್ ಪರ್ಯಾಂತ್ ಹ್ಯೆ ಹಿಂಸೆಚ್ಯೆ ಹಿಮ್ಸಾಣೆಕ್ ಕಾಂಠಾಳ್ಚೊ ವೊರೊಡ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಯೇನಾ, ತೆದೊಳ್ ಪರ್ಯಾಂತ್ ಹ್ಯಾ ವಾರ್ಯಾಂತ್ ಉಸ್ವಾಸ್ ಘೆವ್ನಚ್ ಆಸ್ತಲ್ಯಾಂವ್ ಆನಿ ಧೆಸ್ವಾಟೆಚೆ ನಿದಲ್ಲೆ ಭಾಗಿದಾರ್ ಜಾವ್ನ್ ರಾವ್ತಲ್ಯಾಂವ್. ಕವಿಚೆಂ ಕಾಮ್ ಹ್ಯಾ ವೆಚ್ಯಾ ಕಾಳಾಚೆ ನಿದೆಂತ್ ಆಸಲ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಲೊವ್ನ್ ಜಾಗೊಂವ್ಚೆಂ. ಮನ್ಶಾಜಿವಾ ಆನಿ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿರೋಧ್ ಜಾಂವ್ಚೊ ಹೊ ಭಿರಾಂಕುಳ್ ಅನ್ಯಾಯ್ ಪಳೆವ್ನ್, ಜೆದ್ನಾಂ ಕವಿಚ್ಯಾ ರಗ್ತಾಂತ್ ನಿತಿಚೊ ಉಜೊ ಬೊಬಾಟ್ತಾ, ತೆದ್ನಾಂ ಕಾಳ್ಜಾಚ್ಯಾ ಹರ್ ಎಕ್ಯೆ ಶಿರೆಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಉಟೊನ್ ಆಯಿಲ್ಲಿ ಏಕ್ ಕಿಂಕ್ರಾಟ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ಚ್ ಹಿ ಕವಿತಾ — 'ಹಿಮೊಸ್’.
ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಅಂತಿಮ್ ಕಡ್ವ್ಯಾಂತ್ ಧರ್ತೆಚೆಂ ಬಂಡಾಯ್ ಆಸಾ. ಕವಿ ಸವಾಲ್ ಕರ್ತಾ—"ತಾಂಕಾಂ ಸೊಡ್ಚೆಂ ಕಸಲೊ ನ್ಯಾಯ್?" ರಗ್ತಾಚ್ಯೆ ಹಿಮ್ಸಾಣೆಕ್ ವೊಂಕುಂಕ್ ಯೆಂವ್ಚೆಂಚ್ ಜಿವಂತ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾಚೆಂ ಲಕ್ಷಣ್. ಪುಣ್ ಹಿಮ್ಸಾಣೆಚಿ ಸವಯ್ ಜಾಲ್ಲೊ ಮನಿಸ್ ನ್ಯಾಯ್ ದೀಂವ್ಕ್ ಸಲ್ವತಾನಾ ಮಾತ್ಯೆಕ್ಚ್ ವೊರೊಡ್ ಯೆತಾತ್! ಧರ್ತಿ “ಮ್ಹಾಕಾ ತಾನ್ ಲಾಗ್ಲ್ಯಾ” ಮ್ಹಣ್ ರಗ್ತಾಕ್ ತಾನೆಲ್ಲ್ಯಾ"ಭ್ರಷ್ಟ್, ಹರಾಮಿ, ದ್ರೋಹಿ”ಚೆರ್ ಝುಜಾಕ್ ದೆಂವ್ತಾ. ಮನ್ಶಾಚಿ ನೀತ್ ಭೃಷ್ಟ್ ಜಾತಾನಾ ’ಧರ್ತಿ’ ನಿತಿಕರ್ತ್ ಜಾತಾ. ರಗ್ತಾಕ್ ತಾನೆಲ್ಲಿ ಧರ್ತಿ ಹಾಂಗಾ ಫಾರಿಕ್ಪಣ್ ಘೆನಾ, ಶುದ್ಧೀಕರಣ್ ಕರುಂಕ್ ತಯಾರ್ ಜಾತಾ. ಧರ್ತೆಚಿ ತಾನ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಮನ್ಶಾಪಣಾಚಿ ಸೊಡ್ವಣ್!
-ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಎಲ್. ಡಿಕೂನ್ಹಾ
ಕವಿತಾ:
ಹಿಮೊಸ್
ಭ್ಯೆಂ ಪಾಂಗುರ್ನ್ ಪಾಶಾರ್
ಜಾಂವ್ಚ್ಯಾ ಹರ್ ಖಬ್ರೆ ಪಾಟಿರ್
ಎಕಾ ನಮುನ್ಯಾಚಿ ಹಿಮ್ಸಾಣ್
ಆಕಾಂತಾಚ್ಯಾ ಕಿರ್ಣಾಂಚಿ ಹುನ್ಸಾಣ್
ಅಶೀರ್ ದಾರಾಚ್ಯಾ ಭಿತರ್ಲ್ಯಾನ್
ವೊಣ್ತಿಕ್ ಪಾಟ್ ಲಾವ್ನ್
ಬಸ್ಲಲೆ ಆವಯ್ಚೆ ಚಿಂವೆಕ್
ಘಾಸ್ ಮಾರ್ಲೆಲ್ಯಾ ಬಾಳಾಚಿ ಕಿಂಕ್ರಾಟ್
ಝುಜಾ ವಿಮಾನಾಚೆ ಬೊಬೆಂತ್ ಜಿರ್ಲಿ..
ಬಾಪಯ್ ಆವಯ್ ಬಾಳಾಂಕ್
ಬಂದೂಕೆಚ್ಯಾ ಎಕೆಚ್ ನಳಿಯೆರ್
ಮರ್ಣಾ ಆನಿ ಜಿವಿತಾಚ್ಯೆ ವಿಂಚ್ಣುಕೆಕ್
ಸೊಜೆರಾನ್ ಉಬಿಂ ಕರ್ತಾನಾ
ಉಬ್ಚೆ ಧುಳಿಂತಯ್ ಹಿಮೊಸ್..!
ಕರ್ಗೊನ್ ಗೆಲ್ಲೆ ಬಾಂಕ್, ಪೊತಿಂ
ವಾರ್ಯಾರ್ ಧಲ್ಚಿಂ ಅರ್ಧಿಂ ಪೆಟ್ಲೆಲಿಂ
ಜನ್ಲಾಂ, ಘಸ್ ಪುಸುನ್ ಘೆತ್ಲೆಲ್ಯೊ ವಣ್ತಿ
ಪೆಂಟಾಳೆರ್ ಬಸಲ್ಲೆ ಧುಳಿಂತಯ್
ಎಕಾ ನಮುನ್ಯಾಚಿ ಹಿಮೊಸ್..!
ಸರ್ವಾಂಕ್ ಪಾಟ್ ಕರ್ನ್
ದೇಶ್ ರಾಕಣೆಕ್ ಗೆಲ್ಲೆ ಸೊಜೆರ್
ಕೊಕೊ ಮೆಮೆ ಪಾಪ್ಯಾ ಖಾತಿರ್
ಘಾಮ್ ಪಿಳುಂಕ್ ಗೆಲ್ಲೆ ನವ್ಕರ್
ಸೆವ್ತಾತ್ ತ್ಯಾ ಉಸ್ವಾಸಾಂತಯ್ ಹಿಮೊಸ್.
ಮನ್ಶಾಕುಡಿಂತ್ ವ್ಹಾಳ್ಚ್ಯಾ ರಗ್ತಾನ್
ಶಿರೊ ಫುಟೊವ್ನ್ ಭಾಯ್ರ್ ಉಡ್ಕಿ ಮಾರ್ತಾನಾ
ಖಿಣಾನ್ ಚಿಂವೊನ್ ಘೆತ್ಲೆಲೆ ಮಾತ್ಯೆಕ್
ಆತಾಂ ವೊರೊಡ್.. ರಗ್ತಾಕ್ ತಾನೆಲ್ಲ್ಯಾಂಚೆರ್..
ಭೃಷ್ಟ್, ಹರಾಮಿ, ದ್ರೋಹಿ
ಆಸಾತ್ ನ್ಹಯ್ ಆನಿಕಯ್?
ತಾಂಕಾಂ ಸೊಡ್ಚೆಂ ಕಸಲೊ ನ್ಯಾಯ್?
ದೆಂವಯಾ ಝುಜಾಂಗ್ಣಾಕ್ ಬಾಕಿಚಿಂ ಹಾತೆರಾಂ,
ಧರ್ತಿ ಮ್ಹಣಾಲಿ, ಮ್ಹಾಕಾ ತಾನ್ ಲಾಗ್ಲ್ಯಾ!
- ಫೆಲ್ಸಿ ಲೋಬೊ
संपादकीय:
रगताच्ये हिमसाणेचे वोरोड कोणाक येतात?
मोगाची राजवटकी चलोवंक मनशाक लाभल्ल्या ह्या सोभीत संवसारांत, मोगाची सृश्टी फुलोन मनशापणाच्या पर्मळाचें वारें बरपूर व्हाळजाय आसल्लें. पूण मनीस हव्यांत भरल्लें रगतापाताच्ये हिम्साणेचें वारें सेवून आसा. झूज केदनांच आकस्मीक जायना. तें हरामी मास्टरर-मैंडसांच्या तकल्यांत जल्मता. तें अधिकाराच्या मात्यार बसून संवसाराची नक्षा रगतान रंगयता, तेदनां रगताचे हिम्साणेन वारें भरता आनी मनशांच्या मोन्या सुडकाडांत मनशापण असहायक जावन रडता. सोजेर मरतात, आवयो रडतात, आनी बाळांची किंक्राट विमानांच्ये बोबेंत जिरोन वेता.
केदोळ परयांत ह्ये हिंसेच्ये हिमसाणेक कांठाळचो वोरोड आमकां येना, तेदोळ परयांत ह्या वार्यांत उसवास घेवनच आसतल्यांव आनी धेसवाटेचे निदल्ले भागीदार जावन रावतल्यांव. कविचें काम ह्या वेच्या काळाचे निदेंत आसल्ल्यांक हालोवन जागोंवचें. मनशाजिवा आनी प्रकृती विरोध जांवचो हो भिरांकूळ अन्याय पळेवन, जेदनां कविच्या रगतांत नितीचो उजो बोबाटता, तेदनां काळजाच्या हर एके शिरेंतल्यान उटोन आयल्ली एक किंक्राट म्हळ्यारच ही कविता — 'हिमोस’.
कवितेच्या अंतीम कडव्यांत धर्तेचें बंडाय आसा. कवी सवाल करता —"तांकां सोडचें कसलो न्याय?" रगताचे हिमसाणेक वोंकुंक येंवचेंच जिवंत आसच्याचें लक्षण. पूण हिमसाणेची सवय जाल्लो मनीस न्याय दीवंक सलवताना मातयेकच वोरोड येतात! धर्ती “म्हाका तान लागल्या” म्हण रगताक तानेल्ल्या"भ्रष्ट, हरामी, द्रोही” चेर झुजाक देंवता. मनशाची नीत भृष्ट जाताना ’धर्ती’ नितीकर्त जाता. रगताक तानेल्ली धर्ती हांगा फारीकपण घेना, शुद्धीकरण करुंक तयार जाता. धर्तेची तान म्हळ्यार मनशापणाची सोडवण!
-आंड्र्यू एल. डिकून्हा
कविता:
हिमोस
भ्यें पांगूरन पाशार
जांवच्या हर खबरे फाटीर
एका नमुन्याची हिमसाण
आकांताच्या किर्णांची हुनसाण
अशीर दाराच्या भितरल्यान
वणतीक फाट लावन
बसलले आवयचे चिंवेक
घास मारलेल्या बाळाची किंक्राट
झुजा विमानाचे बोबेंत जिरली..
बापय आवय बाळांक
बंदूकेच्या एकेच नळयेर
मरणा आनी जिविताचे विंचणुकेक
सोजेरान उबीं करताना
उबचे धुळींतय हिमोस..!
करगोन गेल्ले बांक, पोतीं
वार्यार धलचीं अर्धीं पेटलेलीं
जनलां, घस पुसून घेतलेल्यो वणती
पेंटाळेर बसल्ले धुळींतय
एका नमुन्याची हिमोस..!
सरवांक फाट करन
देश राकणेक गेल्ले सोजेर
कोको मेमे पाप्या खातीर
घाम पिळुंक गेल्ले नवकर
सेवतात त्या उसवासांतय हिमोस.
मनशाकुडींत व्हाळच्या रगतान
शिरो फुटोवन भायर उडकी मारताना
खिणान चिंवोन घेतलेले मातयेक
आतां वोरोड.. रगताक तानेल्ल्यांचेर..
भृष्ट, हरामी, द्रोही
आसात न्हय आनिकय?
तांकां सोडचें कसलो न्याय?
देंवया झुजांगणाक बाकीचीं हातेरां,
धर्ती म्हणाली, म्हाका तान लागल्या!
- फेल्सी लोबो